خسته ام

از زندگی  ، از این همه تکرار خسته ام
از های و هوی کوچه و بازار خسته ام

تن خسته ، سوی خانه ، دل خسته می کشم
وایا ! از این حصار دل آزار خسته ام

دلگیرم از خموشی تقویم روی میز
از دنگ دنگ ساعت دیوار خسته ام

از او که گفت " یار تو هستم " ولی نبود
از خود که زخم خورده ام از یار  خسته ام

با خویش در ستیزم و از دوست در گریز
از حال من مپرس که بسیار خسته ام

محمد علی بهمنی

با امتنان از همراهان مهربان

خورشیدم بتاب

تا در پناه گرمی ات

تحمل سرما آسان شود

نوجوانی؛ دوران ترس‌های نو

 دکتر مهدی تیموری

بلوغ به معنای رسیدن و کامل شدن است و در اصطلاح به مرحله‌ای از رشد و تکامل در مسیر زندگی هر فرد اطلاق می‌شود که به تغییرات خاص جسمانی و توانایی باروری جنسی منجر می‌شود. سن رسیدن به بلوغ متفاوت است.

متخصصان اطفال آمریکا نوعی طبقه‌بندی کلی را مطرح می‌کنند که برای ادامه مباحث ما در رابطه با دوره نوجوانی مفید است. به این صورت که به سنین10 سالگی تا 14 سالگی در دخترها و به سنین 12 تا 15 سالگی در پسرها اوایل نوجوانی می‌گویند و به دو سال پس از آن اواسط نوجوانی اطلاق می‌کنند و ادامه این سنین تا زمان
شروع بزرگسالی را اواخر نوجوانی می‌گویند.

این تفاوت‌ها در سن بلوغ به همان اندازه که مربوط به خود فرد است، به مسایل اجتماعی هم مربوط می‌شود. در این دوران تغییر ظاهر نوجوان موجب بروز نگرانی‌هایی برای او می‌شود که بیشتر ممکن است به علت بروز صفات ثانویه جنسی باشد...

درمرحله بعد از بلوغ، صفات ثانویه جنسی کاملا ظاهر شده‌ و اعضای تناسلی و تولید مثل کامل می‌شود. تغییرات ناگهانی و سریعی که هنگام بلوغ اتفاق می‌افتد
موجب سراسیمه شدن، دستپاچگی و نگرانی نوجوانان می‌شود و در خیلی از موارد به بروز رفتارهای ناهنجار و غیر مطلوبی در آنان منجر می‌شود.

بلوغ، دوره منفی‌گرایی

‌نوجوان در اوایل بلوغ دچار منفی بافی می‌شود و نگرش و رفتاری منفی در
پیش می‌گیرد. جملاتی همچون «نه! خودم از پسش بر می‌آیم»، «به من نگویید چه کار بکنم و چه کار نکنم»، «کاری به کارم نداشته باشید» در این دوره به وفور شنیده می‌شود. این روش و کوشش جدیدی است تا نوجوان به والدین و اطرافیان خود بگوید و بفهماند که نوجوانان، افکار و رفتاری دارند که مربوط به خودشان است.

منفی بافی در واقع وسیله‌ای کلامی برای بیان خشم است چون در مراحل بلوغ (قبل از بلوغ، بلوغ جنسی و بعد از بلوغ) نوجوان با تغییرات و مشکلاتی مواجه می‌شود، باید والدین و یا آنان که به نوجوان نزدیک‌اند به آرامی و با توضیح کافی او را در جریان این تغییرات قرار دهند.

آغاز نوجوانی، شروع نگرانی‌ها

دوران بلوغ که با اوایل نوجوانی آغاز می‌شود، دوران دگرگونی‌های عظیمی‌‌ است. در این دوران نه تنها تغییرات جسمی‌‌مهمی‌‌در نوجوان پدید می‌آید بلکه دگرگونی‌های برجسته اجتماعی و روانی نیز در او ایجاد می‌شود. بیشتر والدین از آشفتگی دوران بلوغ آگاه‌اند و
دوران بلوغ را با احساساتی متناقض به خاطر می‌آورند. مانند بهترین زمان یا بدترین زمان، سن دانایی یا سن نادانی، بهار امید یا زمستان ناامیدی که این احساسات حاکی از فراز و نشیب‌های رفتاری و روانی یک نوجوان دارد. او گاهی شاداب، خوشحال، سرزنده و گاهی پژمرده، اندوهگین و ساکت است.

نگرانی تازه نوجوانان و جوانان به دلیل تشدید انگیزه‌های جنسی و ترس شدید از نتایج فعالیت جنسی، نسبت به امورجنسی حساس هستند. این حساسیت مفرط که
 با ترشح هورمون‌های جنسی توأم است تمایلات جنسی نوجوان را تشدید می‌کند که باید از طریق مشروع و قانونی با آن برخورد شود.

مهم‌ترین نگرانی‌های دوره اول بلوغ
عبارت‌اند از: نگرانی درباره عادی بودن، نگرانی درباره خصایص جنسی، نگرانی درباره قد، نگرانی درباره وزن، نگرانی درباره آلت تناسلی، نگرانی درباره خصایص ثانوی
جنسی (مثل رشد سینه در دختران، رشد ریش و سبیل در پسران) که در این زمینه والدین و مربیان با دادن آگاهی‌های مناسب باید منشأ این نگرانی‌ها را از نوجوان بزدایند

.
یکی از بزرگ‌ترین نگرانی‌های نوجوانان، نگرانی از ظاهر خود است. تغییر در شکل بدن، رویش ناخواسته مو در برخی از نواحی بدن و جوش‌های صورت.

هیچ شکی نیست که نوجوانان وقت زیادی را در جلوی آینه می‌گذرانند. اگر نوجوانتان از آنچه در آینه می‌بیند ناراضی است که در واقع عده کمی‌ در این موقعیت راضی هستند، این مساله می‌تواند آسیبی به اعتماد بنفس او باشد. سعی کنید از تمسخر ظاهر نوجوانتان خودداری کنید حتی اگر قصد بدی نداشته باشید و به‌ صورت غیر جدی و ملایم آن را مطرح کرده باشید. همچنین تمسخر چیزی که موجب نگرانی نوجوانتان است، کاری خطاست حتی اگر آن مساله برایتان چیزی احمقانه و بی‌ارزش باشد. سعی‌کنید به نوجوانتان توضیح دهید که سایر افراد به ندرت متوجه جزییاتی می‌شوند که خودمان متوجه آنها هستیم. هر قدر نوجوانتان در مورد خود احساس مطلوب‌تری داشته باشد، اعتماد به نفس بیشتری خواهد داشت و توانایی بیشتری برای رویارویی با این مشکلات موقتی خواهد یافت.

منبع:روزنامه سلامت (کودکان و نوجوانان) شماره:202 شنبه چهارده دی هشتاد و هفت

روانپژوه

" تغییر ارزش ها بوجود اورنده امواجی هستند .

اما تو همیشه می خواهی این امواج را نادیده بگیری .

ذهن های نیمه منجمد نیاز به گرم شدن دارد   .

اما تو سردی می افرینی .

گفتم حقیقت ثابت می شود .

گفتی اسان نخواهد بود .

دردت را می شناسم و می توانم درمان کنم اگر تو بخواهی ."

دختران و پسران متفاوت یاد می گیرد

این باور غلط در ذهن خیلی از افراد شکل گرفته که یادگیری پسران بیش از دختران است و حتی گاهی خیلی از این افراد
معتقدند که استعداد و هوش پسران بیشتر است. اما تحقیقات چیز دیگری را می‌گوید و آن اینکه یادگیری مهارت ها و علوم در این دو جنس به گونه ای متفاوت اتفاق می‌افتد و در واقع دختران و پسران به طور متفاوت مهارت ها را یاد می‌گیرند و این صرفا به این معنی نیست که جنسیت پسر از نظر یادگیری و هوش برتر از جنس مونث است .

تفاوت‌های مغزی و عملکرد تحصیلی
بررسی‌ها نشان داد‌ه‌اند اغلب اشکالات و ناراحتی بچه‌ها در مدارس ناشی از بی‌تفاوتی و در نظر نگرفتن تفاوت‌های جنسیتی است. در عملکرد تحصیلی دو جنس، دخترها بیشتر درس می‌خوانند، نمرات بهتری هم می‌گیرند و در کلاس هم ساکت‌تر هستند.

از سوی دیگر پسرها نمرات بدتری می‌گیرند و بیشتر سر و صدا می‌کنند و حرف می‌زنند. بار دیگر این طبیعت کلی دو جنس مونث و مذکر است. پسرها تکانه‌ای‌تر هستند و دخترها ساکت‌تر، پسرها اصولا سرکلاس درس پر سر و صداتر هستند و دخترها ساکت‌تر.

دخترها ملاحظه‌کارتر هستند و پسرها پر سر و صداتر، پرخاشگرتر و رقابت‌آمیز. بخصوص هنگام بلوغ جنسی و در نوجوانی، دخترها
و پسرها سرکلاس درس بیشتر تحت‌تاثیر هورمون‌های خود با هم متفاوت می‌شوند.

وقتی به لحاظ عصب‌شناختی به تسلط دخترها در بعضی از جنبه‌های خواندن و نوشتن و به تسلط پسرها در برخی از جنبه‌های ریاضیات و علوم نگاه می‌کنیم به این نتیجه می‌رسیم که مغز دخترها و پسرها حالت علمی دارد. با آن که تلاش شده است
نقطه ضعف دخترها در ریاضیات و علوم برطرف شود، هنوز در حد عالی می‌بینیم که پسرها در ریاضیات و فیزیک جلوتر از دخترها هستند.

تفاوت‌های رشدی و ساختاری

در اغلب موارد رشد زمانی مغز دخترها سریع‌تر از مغز پسرها رخ می دهد. دخترها یک سال زودتر از پسرها به مهارت‌های کلامی می‌رسند. به همین سبب است که در اغلب مواقع دختران پیش‌دبستانی سریع‌تر از پسرها خواندن را یاد می‌گیرند و فهرست لغات و کلماتی که می‌‌دانند در مقایسه با پسرها بیشتر است.

رشد مغز در نوزادان بیشتر در نیمکره سمت راست شروع می‌شود و بعد از آن به نیمکره چپ می‌رسد. در دخترها حرکت به سمت چپ مغز زودتر اتفاق می‌افتد.

دخترها در مقایسه با پسرها داده‌های اطلاعاتی حسی بیشتری را دریافت می‌کنند. دخترها در مجموع بهتر می‌شنوند، حس بویایی قوی‌تری دارند و به کمک سر انگشتان و پوست خود
اطلاعات بیشتری را دریافت می‌کنند.

دخترها از توانمندی کلامی بیشتری برخوردارند. از این‌رو در جریان فرآیند یادگیری می‌بینیم دخترها در حال یادگیری از کلمات استفاده می‌کنند، اما پسرها اغلب در سکوت درس می‌خوانند. پسرها در مجموع به مراتب کمتر حرف می‌زنند، حال آن که در میان دختران چنین چیزی نیست.

 پسرها و به طور کلی جنس مذکر در بخش‌هایی از مغز سمت راست خود با پیشرفت‌های بیشتری روبه‌رو می‌شوند. در نتیجه این رشد توانایی‌های فضایی مانند اندازه‌گیری، طراحی‌های مکانیکی و خواندن نقشه و جغرافی برای آنها ساده‌تر است.

منیع : سلامتیران

روانپژوه

رنگی نیست خواب هایم
کیفیت ندارد
می پرم از خواب
با سوت بوق های هراسان
که می زند ساعت زردم
بی تعبیرم

در تنهایی ام
علامت های سوال
معرکه گرفته اند

. . .

مادر بزرگ سری بزن
به خواب هایم
رنگی نیست

هومن ربیعی

هیچ مادری کامل نیست

مادر ایده‌آل بودن آرزوی همه مادران است. تقریبا تمام مادران دنیا
و مخصوصا مادران ایرانی که عاطفی‌ترین و فداکارترین مادران هستند، دلشان می‌خواهد طوری مادری کنند که آب در دل فرزندشان تکان نخورد؛ اما کمتر مادری هست که با مهارت‌های علمی «مادر ایده‌آل بودن» آشنا باشد.

 با دکتر حسین ابراهیمی مقدم، روانشناس بالینی و مدرس دانشگاه تهران، در این مورد گفتگو کرده‌ایم.

سلامت: آقای دکتر، چندی پیش مادری به من گفت من فرزندانم را دوست دارم اما مادر بودن کار بسیار دشواری است. نظر شما چیست؟

مادر بودن لذت زیادی دارد اما در عین حال کار سختی است. هیچ مادری کامل نیست. همه ما اشتباه می‌کنیم. حتی مادرهای مهربانی
که عاشق فرزندان‌شان هستند هم گاهی کارهایی می‌کنند که از روی قصد و غرض نیست، مانند داد زدن سر بچه‌ها یا بی‌احترامی ‌به آنها.

توصیه من به آنها این است که اگر نمی‌توانید خودتان را کنترل کرده و بر اعصاب‌تان مسلط باشید، حتماً به مشاور مراجعه کنید تا به سوء رفتار با کودک‌تان دچار نشوید.

سلامت: گاهی اوقات مادران خیلی خسته می‌شوند. آیا این طبیعی است؟

 
بله، البته.همه والدین خسته می‌شوند.بچه‌ها وقت و انرژی زیادی از آنها می‌گیرند. این مساله وقتی در زندگی هم مشکل داشته باشید سخت‌تر می‌شود مانند نگرانی‌های کاری، نگرانی برای پرداخت قبوض، یا مشکل در روابط‌تان.

من همیشه به مادران می‌گویم برای اینکه مادر خوبی باشید، باید مراقب خودتان هم باشید و برای حل مشکلات‌تان کمک بگیرید.

سلامت: یعنی مثلا وقتی خسته می‌شوند، چه کار کنند؟

 
کمی‌استراحت کنید. همه آدم‌ها به استراحت و آسودگی نیاز دارند. به چنین مادرانی می‌شود گفت که شما می‌توانید از همسرتان بخواهید که مراقب بچه‌ها باشد و خودتان به دیدن دوستان و آشنایان بروید و دفعه بعد نوبت به همسرتان می‌رسد که به استراحت بپردازد. اگر با بچه‌ها تنها هستید و با همسرتان زندگی نمی‌کنید، می‌توانید از اقوام خود بخواهید که گاهی از بچه‌ها نگهداری کنند.

سلامت: گاهی مادران از کوره در می‌روند و خیلی عصبانی می‌شوند. آیا به این معنی است که مادر خوبی نیستند؟

 
نه، به هیچ‌وجه این‌طور نیست.خیلی از مادران در برخورد با فرزندان‌شان از کوره در می‌روند. عصبانی شدن، مساله‌ای کاملا طبیعی است اما درست نیست که آن را سر بچه‌ها خالی کنند.

وقتی عصبانی هستید، کمی‌ استراحت کنید بچه‌ها را به پارک ببرید یا از یک دوست بخواهید که برای کمک شما بیاید.
اگر هر روز از بچه‌ها عصبانی می‌شوید و نمی‌توانید عصبانیت‌تان را کنترل کنید، کمک بخواهید. می‌توانید با پزشک خانوادگی‌تان مشورت کنید.

سلامت: آیا تنبیه جسمی‌ بچه‌ها درست است؟

تنبیه جسمی، بهترین راه تربیت بچه‌ها نیست. هدف از تربیت بچه‌ها،
آموزش آنها است.تنبیه کردن فقط به آنها یاد می‌دهد که به علت ترس، کاری را انجام ندهند.راه‌های بهتری هم برای تربیت بچه‌ها وجود دارد.

شما با این‌کار رفتار بد و ناخواسته‌ای را با رفتاری خوب و قابل قبول جایگزین می‌کنید.یک راه خوب برای تربیت بچه‌ها، راهنمایی دوباره
آنها است. برای مثال، اگر پرتاب کردن توپ داخل خانه درست نیست، کودک‌تان را بیرون از خانه ببرید و از او بخواهید آنجا توپ بازی کند.

من معمولا به مادران می‌گویم در برخورد با بچه‌های بزرگ‌تر، سعی کنید
به آنها عواقب کارشان را توضیح داده و از آنها بخواهید مسوولیت کارهایشان را بپذیرند. برای مثال، به پسرتان بگویید چون میز ناهار را
نچیده و باید می‌چیده، همه باید بیشتر منتظر شام بمانند و به او توضیح دهید که به علت این غفلت از کارش باید بعد از شام ظرف‌ها را بشوید.

سلامت: معیارهای مادر ایده‌آل از نظر شما چیست؟

برای تربیت و بزرگ کردن بچه‌ها راه خاصی وجود ندارد.
مادر کامل هم در هیچ کجای دنیا وجود ندارد اما نکاتی هست که با استفاده از آنها می‌توانید فرزندان‌تان را سالم و خوشبخت بار بیاورید.

-  عشق‌تان را به آنها نشان دهید. هر روز به کودکان‌تان بگویید که دوست‌شان دارید و برای شما مهم هستند.آنها را ببوسید و در آغوش بگیرید

- به حرف‌های بچه‌ها گوش دهید. وقتی به حرف‌های بچه‌ها گوش می‌دهید، به آنها نشان می‌دهید که آنها هم اهمیت دارند و به آنچه می‌گویند، علاقه‌مندید

- وقتی ترسیده‌اند، به آنها آرامش دهید و به آنها نشان دهید که مراقب‌شان هستید. یعنی به آنها احساس امنیت بدهید

-در زندگی‌شان نظم ایجاد کنید. برای غذا خوردن، خوابیدن، و بازی کردن برایشان برنامه بگذارید و اگر خواستید تغییری در برنامه آنها ایجاد کنید، آنها را از قبل در جریان بگذارید.

- فرزندان‌تان را تحسین کنید. وقتی بچه‌ها چیز تازه‌ای یاد می‌گیرند یا رفتار خوبی از خود نشان می‌دهند، بگویید که به آنها افتخار می‌کنید.

- رفتار را نقد کنید، نه کودک‌تان را. وقتی فرزندتان کار اشتباهی انجام می‌دهد، به آنها نگویید که چه‌قدر بد هستند، درعوض بگویید که رفتارشان درست نبوده است. برای مثال، به فرزندتان بگویید که «دویدن در خیابان بدون اینکه مراقب آمدن ماشین‌ها باشد، کار درستی نیست» و بعد به او بگویید که به جای این رفتار چه رفتاری باید داشته باشد:«اول به هر دو جهت آمدن ماشین‌ها نگاه کن و بعد از خیابان رد شو.»

- قوانینی ثابت و استوار داشته باشید. لزومی‌ندارد که قانون‌ها و مقررات شما به طور دقیق مثل قوانین مادرهای دیگر باشد اما باید قوانینی استوار و ثابت باشند (یعنی قوانین همیشه یکجور باشد). پدر و مادرباید قوانینی یکسان با هم داشته باشند.به پرستارهای بچه و اقوام نزدیکی که از فرزندتان نگهداری می‌کنند نیز این قوانین را گوشزد کنید.

-برای کودکان‌تان وقت بگذرانید. کارهایی مانند کتاب خواندن، پیاده روی، بازی کردن و تمیز کردن خانه را به اتفاق بچه‌ها انجام دهید.آنچه بچه‌ها می‌خواهند، توجه شماست. رفتار بد هم اغلب راهی برای جلب توجه شماست.

روانپژوه

دشت دل بارانی

باغ گل نارنجی

رنگ خوابم ابی

سپیده دمید     بیا پر بزنیم

فریده

آموزش بیان فکر بدون خشونت و پرخاشگری به کودکان 

 
بسیاری از پدر و مادرها زمانی که فرزندان شان با خواسته های آنها مخالفت می کنند و دست به خشونت و پرخاشگری می زنند بی نهایت می رنجند و دچار احساس ناامیدی و یأس می شوند. پرسش این است که چگونه می توان روش های مشارکت، همکاری و حل اختلاف را به کودکان و نوجوانان آموخت؟
 
اگر هدف والدین آن است که فرزندان شان دست از دعوا و کشمکش بردارند، باید به آنها شیوه ها و مهارت های جدید حل اختلاف را بیاموزند تا بتوانند در صورت لزوم با به کار بستن این روش ها، مسائل و اختلاف هایشان را حل کنند. کودکان و نوجوانان برای ورود به اجتماع و آغاز زندگی جمعی خود به دانستن روش های متعارف و پذیرفته شده یی برای گفت وگو و حل مسائل شان نیاز دارند تا بتوانند بدون خشونت و پرخاشگری، افکار و عقاید خود را بیان کنند و ازآن نتیجه یی درست و منطقی بگیرند. آنها همچنین باید بتوانند در غیاب والدین و بزرگ ترهایشان، رفتاری مسوولانه، مستقلانه و اجتماع پسند داشته باشند.
 
یافته های مختلف نشان می دهد میزان توانایی کودکان در پذیرش اصول قراردادی اجتماع، ارتباط مستقیمی با تجربه های اولیه کودک
و شیوه نگرش او به شرایط مختلف زندگی دارد. کودکی که بتواند به چند راه حل برای رفع مشکلش فکر کند، به طور حتم نسبت به کودکی که تنها به یک راه حل فکر می کند، رفتارهای اجتماعی قابل قبول تری از خود نشان خواهد داد. در اینجا به مراحل کلی آموزش مهارت های حل اختلاف به کودکان اشاره می کنیم. 
 
درک احساس ها و هیجان ها
 
خوب است پدر و مادر درباره تمامی احساس ها و هیجان های مختلف با فرزندشان صحبت کنند و علائم و نشانگان آنها را به او یاد بدهند. برای مثال «خنده و نشاط او ناشی از احساس شادی است یا گریه او نشانه ناراحتی و درد اوست یا خشم او نشانه ناکامی او در رسیدن به خواسته اش است.» سپس به او بیاموزند زمانی که از مساله یی احساس افسردگی یا ناراحتی می کند، ابتدا بکوشد علت اصلی آن را پیدا کند. برای مثال ازخودش بپرسد؛ «چه اتفاقی موجب ناراحتی من شده است؟» او باید سعی کند بدون هیچ گونه قضاوت و پیشداوری و در کمال آرامش پاسخ این پرسش را پیدا کند. 
 
تمرکز بر نوع احساس خود
 
کودکان همیشه همه چیز را از دید خودشان می نگرند. آنها ممکن است کاملاً نسبت به رفتارهایشان و تاثیری که بر دیگران می گذارند، بی تفاوت باشند. ولی زمانی که خواسته ها و نیازهای آنها با خواسته ها و نیازهای کودکان دیگر تداخل پیدا می کند، برای اینکه بتوانند احساس های آنها را هم در نظر بگیرند، باید رفتارهای منصفانه و همدلانه را به آنها آموخت تا بتوانند در شرایط مختلف خودشان را جای دیگران قرار دهند. 
 
هدف یابی
 
هنگامی که کودک بتواند مشکلش را درست تشخیص دهد، بهتر می تواند راه حل آن را پیدا کند. زمانی که پدر و مادر شاهد دعوا و کشمکش دو فرزندشان با یکدیگر هستند، خوب است به آن دو کمک کنند تا با شناخت علت اصلی اختلاف شان، با استفاده از روش های مسالمت آمیز گفت وگو و صحبت، درصدد حل و رفع آن برآیند. برای مثال از آن دو بخواهند درباره احساس خود و احساس دیگری صحبت کنند. زمانی که توانستند یکدیگر را درک کنند، آنگاه فکر کنند چه راه حلی برگزینند که هر دو راضی و خرسند باشند. 
 
بررسی راه حل های جایگزین 
 
برای اینکه به کودکان کمک کنید تا مشکل شان را خود حل کنند، ابتدا باید یاد بگیرند خوب به آن فکر کنند. پدر یا مادر می تواند در این شرایط نقش تخته سیاه را بازی کند یعنی می تواند زمانی که بچه ها راه حلی پیشنهاد می کنند، گفته و نظر آنها را بلند برایشان تکرار کند و بپرسد که آیا راه حل دیگری می توانند پیدا کنند یا خیر؟ 
 
کنترل احساس و هیجان
 
از آنجایی که بیشتر کودکان ممکن است فکر کنند ایده و راه حل خوبی ندارند، بزرگ ترها می توانند به آنها کمک کنند. اگر کودکی به یافتن راه حل جدیدی نیاز دارد، پیشنهاد کنید در فرصت بهتری درباره اش فکر کند. 
 
بررسی و ارزیابی پیامدها
 
پس از آنکه بچه ها تمام نظرها و ایده هایشان را مطرح کردند، خوب است نتایج و پیامدهای تصمیم هایشان را یکی یکی بررسی کنیم. از آنها بپرسید؛ «اگر تو این کار را انجام دهی، چه اتفاقی می افتد؟» یا «اگر تو این کار را انجام دهی، دوستت چه احساسی خواهد داشت؟» 
 
قضاوت بدون رفتارهای هیجانی
 
بدیهی است بزرگ ترها همیشه در کنار کودکان نیستند تا به آنها بگویند چه رفتاری داشته باشند و چه کار کنند یا حتی راه حل دیگری به آنها پیشنهاد کنند. به همین دلیل بهتر است والدین و مراقبان، کودکان را تشویق کنند تا خودشان راه حل ها و نظرهای خودشان را بررسی و ارزیابی کنند و دریابند که کدام قابل قبول و کدام غیرقابل قبول است. 
 
تصمیم گیری
 
هنگامی که کودکان خوب درباره ایده ها و راه حل های پیشنهادی شان فکر کردند، باید بهترین راه حل را برگزینند و با احترام گذاشتن به رای یکدیگر آن را بپذیرند.
 
فرآیند آموزش حل مساله و اختلاف بین کودکان ممکن است خسته کننده به نظر بیاید و والدین ترجیح دهند خودشان به جای کودکان شان تصمیم بگیرند اما باید بدانند روش آنها کودکان را تشویق به فکر کردن و یافتن راه حل نمی کند. کودکان باید خود یاد بگیرند که در شرایط مختلف چگونه اختلاف هایشان را با استفاده از روش های مسالمت آمیز حل کنند
 
 

نگارش : ماندانا سلحشور   
روزنامه اعتماد 3 اردیبهشت 1388

روانپژوه

Ten minutes ago

I met you

I wanted to ring out the bells

And fling out my arms

And to sing out the news

I have found her

She's an angel

With the dust of the stars in her eyes

I can tell her

I love you

آیا فرزندتان می‌داند که دوستش دارید؟

بی‌تردید شما فرزندان خود را دوست دارید. ولی آیا آنها هم می‌دانند که دوستشان دارید؟
بیشتر مردم فکر می‌کنند که عشق پدر و مادر به فرزند امری ساده، روشن و واضح است. شما هر روز عشقتان را به هزاران شیوه به اونشان می‌دهید ولی گاهی کودک منظورتان را درک نمی‌کند. درست مانند اینکه به زبان دیگری سخن بگویید. حداقل سه زبان برای ابراز عشق وجود دارد:
نشان دادن عشق، گفتن (بیان کردن)، و نوازش کردن. در ادامه نکات سودمندی جهت درخشش عشق در زندگی فرزندانتان با توجه به سن آنها ارایه می‌گردد :

تا 2 سالگی، فقط عشق کودکانه
دکتر اسمیت، روان شناس، توضیح می‌دهد که ابراز علاقه و توجه به بچه‌های کوچک‌تر آسان تر است.
بچه‌ها درک مستقیمی‌از اطرافشان دارند. ابراز علاقه روشی برای مطمئن کردن کودکی است که به نوازش و اطمینان بین والدین و خودش نیاز دارد.کودکان نوپا ممکن است همیشه درک نکنند که چه
می‌گویید ولی والدین می‌توانند با صدای آرام و مهربان با کودکان گفتگوی مثبت داشته باشند. اغلب لحن صدای شما منظورتان را از کلماتتان بیان می‌کند.ارتباط چهره به چهره نیز مهم است. گاهی والدین نمی‌دانند که کودکان چه درکی از چهره آنها دارند. به آینه نگاه کنید. ظاهر معمولی شما چگونه است؟ آیا خوشحال به نظر می‌رسید یا عصبانی و یا ناراحت؟ بچه‌ها را در آغوش بگیرید، ببوسید، نوازش کنید، لبخند بزنید و با آنها بخندید.
گذراندن وقت با کودکان، در هر سن و شرایطی، بسیار جالب است. این کار، اعتماد به نفس و حس استقلال کودک را تقویت می‌کند.

در3 تا 5 سالگی‌اش، عشق‌تان را به زبان بیاورید

روان شناسان کودک و خانواده معتقدند که پدر و مادر باید بیاموزند که چگونه پیام‌های عشق و علاقه خود را به کودکان برسانند. کودکی که دوست دارد مورد علاقه شما باشد، ممکن است بخواهد ظرف‌هایش را بشویید، برایش هدیه بخرید، اوقاتی را با او سپری کنید، برایش بستنی بخرید یا دوچرخه‌اش را تعمیر کنید. کودک در این سن دلش می‌خواهد جملاتی مانند : دوستت دارم، تو برایم مهم هستی، دوست دارم با تو باشم‌و... را از پدر و مادر بشنود. می‌خواهد والدینش او را در آغوش بگیرند، دست‌هایش را بگیرند و او را نوازش کنند.
وقتی به فرزندتان می‌رسید، به چشم‌هایش نگاه کنید، دست‌هایش
را بگیرید، نوازشش کنید، با او بازی کنید و با هم قدم بزنید. به او بگویید دوستش دارید و از داشتن او خوشحالید، کودک مشتاق شنیدن این جمله‌ها و کلمات است .

در 6 تا 8 سالگی برایش وقت بگذارید
پروفسوراندی بیل، مشاور و استاد دانشگاه، در مورد گفتگو و
صحبت با فرزندان می‌گوید: «همه ما حس می‌کنیم که وجود علاقه ضروری است و گاهی فکر می‌کنیم که عشق را می‌توان با زمان معنی کرد.» توجه به این نکته مهم است که ما وقت کم داریم ولی باید نحوه اختصاص و برنامه‌ریزی وقت خود را انتخاب کنیم بنابراین والدین می‌پرسند که فرزندم به چه‌قدر زمان می‌ارزد؟
خوشا به حال والدینی که در دوران کودکی فرزندانشان اوقاتی را به آنها اختصاص می‌دهند زیرا کودک باید در چند سال آینده با بسیاری از
 مشکلات نوجوانی مقابله کند. چگونه تشخیص می‌دهید که چه پیام‌هایی را بفرستید؟ یک روش مهم، توجه به نوع ابراز علاقه کودک به شما و دیگران است.
آیا او می‌گوید، «دوستت دارم»؟ یا کارهایی انجام می‌دهد که توجه شما را جلب کند؟ و یا برایتان یادادشت می‌نویسد؟ روش‌های زیادی برای ابراز
علاقه وجود دارد. به روش ابراز علاقه فرزندتان توجه کنید. او را در آغوش بگیرید و ببوسید. با او به دوچرخه‌سواری بروید و به لطیفه‌هایش بخندید

تا 12 سالگی، سن احترام است
دکتر اسمیت توضیح می‌دهد: «به تدریج که کودک شما بزرگ می‌شود، ابراز علاقه به صورت گفتاری و رفتاری در می‌آید. کلمات و رفتار مثبت شما نشان می‌دهد که به او احترام می‌گذارید و متوجه این نکته هستید که او بزرگ شده است.» بیشتر ما زندگی پر مشغله‌‌ای داریم. بنابراین در حالی که به حرف‌های فرزندتان گوش می‌دهید، غذا بپزید،
به اتوشویی بروید و کارهای معمول روزانه را انجام دهید. پروفسور اندی بیل تأکید می‌کند: «نه تنها باید به حرف‌های او «گوش کنید»، بلکه باید «توجه» نیز داشته باشید. نحوه گوش دادن به صحبت‌های فرزندتان، توجهتان را به او کامل می‌کند. خود شما گفتگو را شروع کنید و نه تنها واقعاً گوش دهید بلکه احساس کنید.»

وقتی زبان عشق تغییر می‌کند
همان‌طور که بچه‌ها بزرگ‌تر می‌شوند، این مراحل را پشت سر می‌گذارند و کمتر به ابراز علاقه به صورت در آغوش گرفتن و بوسیدن، تمایل نشان می‌دهند ولی همچنان به یادآوری علاقه شما نیاز دارند، تنها نوع ابراز علاقه تغییر می‌کند.
با رشد خانواده و کودک، بچه‌ها مایل‌اند بدانند که آنها را دوست دارید و برایتان ارزشمند هستند. اگر زبانشان را بدانیم می‌توانیم پیام‌های
عشق را به آنها برسانیم. به طور مرتب به آنها ابراز علاقه کنید. اوقاتی را جهت گذراندن با آنها در نظر بگیرید و عصبانی نشوید تا ارتباط‌تان قطع نشود.
با هم غذا بخورید، کتاب بخوانید و علاقه خود را به آنها نشان دهید. همیشه در هر سنی به او بگویید دوستت دارم. گذراندن وقت با کودکان،
در هر سن و شرایطی، بسیار جالب است. این کار، به ویژه اگر بدون حضور برادر یا خواهرش باشد، اعتماد به نفس و حس استقلال کودک را تقویت می‌کند
 زیرا در مدت حتی 10 یا 15 دقیقه، توجه ویژه شما به او فرصت صحبت کردن، مرکز توجه بودن و همچنین توجه شما به حرف‌هایش را فراهم می‌کند.

ترجمه: دکترسید رضا حسینی

روانپژوه
هفته نامه سلامت 5/2/1388

روحت شاد همیشه ماندنی

حرف ها دارم اما ... بزنم یا نزنم ؟
با تو ام ! با تو ! خدا را ! بزنم یا نزنم ؟

همه ی حرف دلم با تو همین است که « دوست ... »
چه کنم ؟ حرف دلم را بزنم یا نزنم ؟
......
عهد کردم دگر از قول و غزل دم نزنم
زیر قول دلم آیا بزنم یا نزنم ؟

گفته بودم که به دریا نزنم دل اما
کو دلی تا که به دریا بزنم یا نزنم ؟

از ازل تا به ابد پرسش آدم این است :
دست بر میوه ی حوا بزنم یا نزنم ؟

به گناهی که تماشای گل روی تو بود
خار در چشم تمنا بزنم یا نزنم ؟

دست بر دست همه عمر در این تردیدم :
بزنم یا نزنم ؟ ها ؟ بزنم یا نزنم

دکتر قیصر امین پور

بیش‌فعالی در پسران شایع‌تر از دختران است

  
   
دکتر کتایون خوشابی

فوق‌تخصص روانپزشکی کودکان و نوجوانان   
 
  
بیش‌فعالی اختلالی است که در آن کودک دارای علایمی همچون پرتحرکی، پر فعالیتی، انجام حرکات و عملکرد ناگهانی، کمبود توجه و یا تمرکز است. 
 6 درصد دانش‌آموزان مقطع ابتدایی تهران دارای اختلال بیش‌فعالی هستند. 
معمولا علایم این اختلال بعد از 3 سالگی آغاز و معمولا تا قبل از 7 سالگی تشخیص داده می‌شود، اظهار کرد: اختلال بیش‌فعالی از 12 سالگی به بعد تا 20 سالگی رو به بهبود می‌رود و درصد کمی از علایم اختلال در بعضی از این کودکان و نوجوانان تا بزرگسالی ادامه پیدا می‌کند.

 بیش‌فعالی در پسران شایع‌تر از دختران است

وی با بیان اینکه اختلال بیش‌فعالی در پسران بیشتر از دختران دیده می‌شود، خاطرنشان کرد: این اختلال در پسران 3 تا 5 برابر شایعتر از دختران است. 

اختلال بیش‌فعالی با سه نوع مختلف در کودکان بروز می‌کند، توضیح داد: در نخستین نوع از این اختلال، علاوه بر بیش‌فعالی، عملکرد تکانی (انجام کارهای ناگهانی) در کودک دیده می‌شود. 

دومین و شایع‌ترین اختلال بیش‌فعالی نوعی است که در آن بیش‌فعالی و پر تحرکی مشاهده نمی‌شود و کودک فقط دارای علایم مربوط به کمبود توجه و تمرکز است که معمولا این نوع اختلال دیرتر و در سنین مدرسه تشخیص داده می‌شود. 

در نوع سوم اختلال بیش‌فعالی، کودک هم دارای علایم بیش‌فعالی، عملکردهای ناگهانی و هم کمبود توجه و تمرکز است.

 کودک بیش‌فعال آرام و قرار ندارد

در خصوص علایم بالینی اختلال بیش‌فعالی نوع سوم باید خاطرنشان کرد: این کودکان به طور مرتب در حال جنب و جوش هستند و معمولا آرام و قرار ندارند حتی اگر برای تماشای تلویزیون نشسته‌اند مرتبا با دستهای خود بازی می‌کنند. این کودکان در مدرسه به دلیل این که مرتب در حال حرکت هستند غالبا نظم کلاس را بر هم می‌ریزند.

 کودکان بیش‌فعال حادثه می‌آفرینند 

این کودکان اغلب به جای راه رفتن می‌دوند؛ بسیار جسور هستند و دست به کارهای خطرناکی مانند پریدن از روی بلندی، دست زدن به گاز، چاقو، کبریت و ... می‌زنند و بعد از انجام اعمال خطرناک هم عبرت نمی‌گیرند و مرتبا همان اعمال خطرناک را تکرار می‌کنند.

 این کودکان موجب آزار دوستان خود می‌شوند  
  این کودکان بدون هیچ فکر قبلی، دست والدین را در خیابان رها کرده و وسط خیابان می‌پرند بدون آنکه عواقب عملشان را فکر کرده باشند و یا مرتبا موجب آزار دوستان و زدن آنها به صورت یکی نمادهای پرخاشگری می‌شوند.

 کودکان بیش‌فعال از انجام تکالیف درسی اجتناب می‌کنند 

این کودکان همیشه قادر به پیگیری دستورات نیستند کارهای خود را نیمه کاره رها می‌کنند و به دلیل مشکل تمرکز، فراموش کار هستند و از انجام اعمالی مانند تکلیف درسی که نیاز به تمرکز دارد پرهیز و اجتناب می‌کنند. 

این کودکان به دلیل علایم کم توجهی، وسایل مهد کودک و یا مدرسه خود را مرتب گم می‌کنند و در خانه جای وسایل شخصی خود را فراموش می‌کنند و در مدرسه به دلیل مشکل توجه و تمرکز بیشترین مسئله را در دروس «دیکته» و «ریاضی» دارند. 

اشتباهات و غلط های این کودکان در دروس ریاضی و دیکته کاملا ناشی از بی‌دقتی آنهاست،  ‌غلط‌های املایی شایع در این کودکان شامل نگذاشتن نقطه، تشدید و دندانه و سرکش است و یا یک کلمه را در یک قسمت دیکته درست می‌نویسند و همان کلمه را ممکن است در جای دیگر اشتباه بنویسند. 

غلط‌های ریاضی این کودکان هم ناشی از بی‌توجهی است، تاکید کرد: این کودکان علایم ریاضی مانند جمع و تفریق را با هم اشتباه می‌کنند و یا ممکن است راه حلی را درست بنویسند ولی در زمان نوشتن اشتباه منتقل کنند؛ در هر حال این کودکان از نظر معلمان، بی انضباط و مداخله گر در صحبت‌های آنان هستند؛ حتی ممکن است این کودکان در طی ساعت مدرسه چندین بار محل کلاس را ترک کنند.

تشخیص زودرس و درمان به موقع مانع از برچسب زدن به این کودکان می‌شود 

تشخیص زودرس و درمان به موقع مانع برچسب زدن به این کودکان تحت عنوان کودکان شرور، پرخاشگر، فضول، بی‌توجه و بی انضباط می‌شود. 

‌دارو درمانی، رفتار درمانی برای کودک یا نوجوان بیش‌فعال و آموزشهای رفتاری به والدین از جمله روشهای درمانی این اختلال است. 

درمان دارویی در کنترل علایم این اختلال بسیار مؤثرست،   این داروها هم علایم پرتحرکی و هم علایم مربوط به بی‌دقتی و کم تمرکزی را کنترل می‌کند.

 داروهای بیش‌فعالی در دو نوبت به کودک داده ‌شود 

معمولا کودکان دو نوبت در روز باید از این داروها استفاده کنند؛ یک نوبت برای حضور در مدرسه و یک نوبت بعدازظهر در منزل برای کنترل رفتارهای مربوط به پرتحرکی و نیز برای افزایش تمرکز و انجام تکلیف درسی به کودک داده می‌شود. 

تشخیص و درمان به موقع از بسیاری عواقب احتمالی اختلال بیش فعالی در آینده جلوگیری می‌کند. 

از اختلالات همراه با بیش‌فعالی می‌توان به اضطراب، افسردگی و کاهش اعتماد به نفس در این کودکان و نیز اختلالات یادگیری در دیکته‌نویسی، روخوانی و ریاضی اشاره کرد.
 

منبع :پایگاه جامع اطلاع  رسانی پزشکان ایران
 

ازدواج‌های فامیلی و افزایش انواع اختلالات جسمی و روانی  
    

به گفته متخصصان ژنتیک، در حال حاضر یک تا 5 درصد ازدواج‌ها در دنیا، خویشاوندیی است و میانگین ابتلای افراد به بیماری‌های متابولیک و ژنتیک در جهان از هر 500 نفر، یک نفر است
اما این میزان در کشور ما بیشتر از استاندارد جهانی است. در حالی که بررسی‌های کارشناسان حاکی از آن است که حدود 70 درصد بیماران مبتلا به نقص اولیه ایمنی نتیجه ازدواج‌های فامیلی هستند و همه بیماری‌ها به جز حوادث، منشأ ژنتیک دارند، تصور مردم ما از بیماری‌های ژنتیک، فقط معلولیت است.

دکتر داریوش فرهود، پدر علم ژنتیک ایران و کارشناس سازمان جهانی بهداشت، با اشاره به اینکه حدود 35 سال پیش ازدواج خانوادگی در ایران سیر رو به افزایشی داشت و به‌خصوص ازدواج‌های تراز اول فامیلی تا بالای 50 درصد دیده می‌شد، در پاسخ به این سؤال همشهری که چرا در دهه اخیر باز هم شاهد افزایش این آمار هستیم می‌گوید:
 «در یک دوره زمانی مردم از ازدواج خویشاوندی فاصله گرفتند ولی ظرف دو سه سال گذشته عوامل دیگری مجددا به این مسئله دامن زدند مانند اعتیاد و مشکلات اقتصادی.»

وی با تاکید بر اینکه ما همیشه می‌گوییم ازدواج خویشاوندی چه برای دختر و چه برای پسر به‌ویژه در خانواده‌هایی که از انواع عقب‌‌ماندگی‌های ذهنی، معلولیت‌ها، ناشنوایی، نابینایی، بیماری‌های قلبی‌، بیماری‌های پوستی، سرطان و ناباروری و نازایی رنج می‌برند، باید حتما با مشاوره ژنتیک همراه باشد تا این بیماری‌ها
مجددا گسترش پیدا نکنند، ادامه می‌دهد: «اما به‌طور کلی در یک جامعه بزرگ اگر هزار ازدواج خویشاوندی را با هزار ازدواج غیر‌خویشاوندی مقایسه کنیم، بیماری‌های ژنتیک در ازدواج‌های غیر‌خویشاوند، 2 تا 3 درصد است در حالی‌که این بیماری‌ها در ازدواج‌های خویشاوندی بین 4 تا 6 درصد دیده شده است.»

البته به گفته این متخصص تفاوت این دو گروه آنقدر معنا‌دار و زیاد نیست که به‌طور کلی بگوییم مردم باید از ازدواج خویشاوندی صرف‌نظر کنند.دکتر فرهود با اشاره به اینکه این تحقیقات در جوامع دیگر نیز همین نتایج را نشان می‌دهد، ادامه می‌دهد:
«آمار سازمان جهانی بهداشت هم همین آمار را نشان می‌دهد اما توصیه می‌کنیم باید حتما مشاوره ژنتیک قبل از ازدواج در کسانی که قصد ازدواج فامیلی دارند، صورت گیرد.»

وی در پاسخ به این سؤال که آیا ایران در این زمینه رتبه اول را در میان
کشورهای دنیا دارد یا نه توضیح می‌دهد: «به‌طور کلی در تمامی دنیا به‌خصوص در کشورهای پیشرفته به غیر از کسانی که پیرو دین مسیحیت هستند، ازدواج فامیلی رواج دارد و در این شرایط نمی‌توان گفت که ایران از این نظر رتبه اول را دارد ولی آمارهای گزارش‌شده هم چشمگیر هستند.»

تولد روزانه یک‌هزار نوزاد معلول

در ازدواج‌های فامیلی ژن‌های معیوب که حالت مغلوب دارند، فرصت بروز پیدا می‌کنند.
تحقیقات‌ متخصصان ‌و آگاهی‌ مردم‌ از خطرات‌ ازدواج‌های ‌فامیلی‌ نشان‌ می‌دهد که‌ میزان‌ این ‌ازدواج‌ها در جهان‌ رو به‌ کاهش‌ است‌ و حتی‌ در برخی‌ از کشورها از نظر قانونی‌ ممنوع‌ است.

به‌طور کلی 4 تا 5/4 درصد افراد داوطلب‌ ازدواج، خودشان‌ نیز نوعی‌ بیماری‌ ژنتیک‌ جسمی‌ و ذهنی‌ شدید یا خفیف‌ دارند
و کارشناسان می‌گویند با توجه‌ به‌ اینکه‌ به گفته متخصصان ژنتیک مهم‌ترین‌ عامل‌ معلولیت‌ و بیماری‌ ژنتیک‌ در کشور ما ازدواج‌های‌ فامیلی‌ است،اگر این‌ روند ادامه‌ یابد در آینده ‌درصد بالایی‌ از جمعیت‌ کشور دچار معلولیت‌های‌ شدید یا خفیف‌ ذهنی‌ و جسمی‌ خواهند شد و در نتیجه‌ به‌طورمتوسط روزانه ‌بیش‌ از یک هزار کودک‌ و سالانه‌ حدود 350 هزار کودک‌ معلول‌ در کشور ما متولد می‌شوند که‌ اکثر آنها به‌علت‌ ازدواج‌های‌ فامیلی‌ است‌.

دکتر ناهید خدا‌کرمی‌، عضو هیأت علمی دانشگاه شهید بهشتی و دبیر علمی انجمن مامایی ایران نیز با تأیید اینکه متأسفانه ازدواج‌های فامیلی مجددا رو به افزایش است، توضیح می‌دهد: ازدواج فامیلی حتی در میان اقشار تحصیلکرده هم به وفور دیده می‌شود،
غافل از اینکه این اتفاق نسل‌های آتی را علاوه بر انواع بیماری‌های جسمی در معرض اختلالات روانی مثل اسکیزو‌‌فرنی و افسردگی قرار می‌دهد.

این در حالی است که به گفته روانشناسان بیش از 30درصد بیماران اسکیزو‌‌فرنیک، اظهار داشته‌اند که پدر و مادرشان ازدواج فامیلی داشته‌اند.به گفته این متخصص، البته ازدواج‌های فامیلی دورتر خطر زیادی ندارند، ولی بیشترین اختلالات به‌خصوص در رشته مامایی مرگ‌های داخل رحمی هستند.

البته میکروسفالی و هیدروسفالی (بیماری‌های جمجمه)، کری، لالی، نابینایی و ناشنوایی و کودکان با اختلال لب‌شکری از دیگر اختلالاتی هستند که بیشتر کودکان با آن مواجهند.

دکتر خدا‌کرمی می‌گوید: این امر به‌خصوص در مورد تالاسمی
نوع ماژور مشکلات بیشتری ایجاد می‌کند چون شیوع این بیماری از این طریق تمامی برنامه‌های غربالگری مربوط به آن را با شکست مواجه می‌کند.

حلقه مفقوده مشاوره

در یک ازدواج فامیلی
احتمال اینکه یک اختلال ژنتیک در نوزاد بارز شود، یک‌چهارم است ولی این عدد به گفته متخصصان دائما افزایش پیدا می‌کند و حتی به سه‌چهارم هم می‌رسد. 
دکتر خداکرمی می‌گوید:
متأسفانه هنوز برخی‌ تصور می‌کنند که‌ با بررسی اسناد و شجره‌نامه‌ می‌توان‌ در مورد احتمال ‌بروز یک بیماری ژنتیک‌ در نسل‌ آینده‌ اظهار‌نظر قطعی‌ کرد، در حالی‌ که‌ در اکثر موارد و مواقع‌ به‌علت‌ تغییرات‌ ناگهانی ‌ساختمان‌ ژن ‌، صفات‌ و خصوصیات ‌ارثی‌ دچار تغییر و دگرگونی‌ می‌شود و این‌ تغییرات‌ به‌ نسل‌ بعد منتقل‌ می‌شود.

او با اشاره به اینکه این‌ پدیده‌ به‌علت‌ جهش‌های ‌تازه‌ در انسان‌ است، می‌گوید: به‌خاطر همین جهش‌های ژنتیک حتی وقتی ما به افراد مشاوره ژنتیک را توصیه می‌کنیم و حتی با تأیید کردن همه جوانب توسط متخصص ژنتیک، باز هم این اختلالات بروز می‌کنند.

به گفته وی، بسیاری از این نا‌بهنجاری‌ها هم مخفی هستند و سال‌های بعد خودشان را نشان می‌دهند، از قبیل کند‌ذهنی، قد کوتاه و شکست تحصیلی؛ و این اتفاقات در حالی می‌افتند که ایران در زمینه اصول اولیه تشخیصی آنها خیلی عقب‌تر از کشورهای دیگر است.

به گفته عضو هیأت علمی دانشگاه شهید بهشتی و دبیر علمی انجمن مامایی ایران، در کشور ما تشخیص این بیماری‌ها گاهی اوقات با 20 سال تاخیر و حتی بیشتر صورت می‌گیرد.
 

  سمیه شرافتی

منبع : همشهری آنلاین
 

Every day is so wonderful, then suddenly

It's hard to breathe
Now and then, I get insecure from all the pain
I'm so ashamed

آشنایی با "اختلال شخصیت ضد اجتماعی"

شخصیت‌های ضد اجتماعی معمولاَ با ظاهر عادی، حتی فریبنده و
راضی کننده مشاهده می‌شوند. اما سوابق آن‌ها حاکی از اختلال عملکرد در بسیاری از زمینه‌های زندگی است . دروغگویی،
فرار از مدرسه و منزل، دزدی، نزاع، سوء مصرف دارو و فعالیت‌های غیرقانونی، تجربیات معمول این بیماران می‌باشد .

این افراد در موقعیت‌هایی که افراد نرمال اضطراب یا افسردگی نشان می‌دهند، هیچ واکنشی نشان نمی‌دهند. تهدید به خودکشی،
به دلیل پرخاشگری نسبت به خود و یا به منظور اغفال دیگران در جهت کسب منافع شخصی، و اشتغال ذهنی با ناراحتی جسمانی که
منشا روانی دارد، شایع است .

این افراد در بازی گرفتن دیگران بسیار استادند و به راحتی می‌توانند دیگران را برای شرکت در طرح‌هایی که برای به دست آوردن پول و شهرت نزدیکترین راه شمرده می‌شوند راغب سازند؛ طرح‌هایی که غالباَ به خسارت مادی و شرمساری اجتماعی یا هردو منجر می‌گردد .

بی مبالاتی جنسی، بدرفتاری با همسر و فرزند و رانندگی در حال مستی از اتفاقات معمول در زندگی این بیماران است.
یکی از یافته‌های قابل ملاحظه فقدان پشیمانی برای اعمالی است که شخص انجام داده است، یعنی این بیماران به نظر می‌رسد فاقد وجدان هستند.

اختلال شخصیت ضد اجتماعی زمینه‌های متعددی از زندگی شخص را شامل می‌شود و از این نظر با رفتار غیرقانونی تفاوت دارد.
تشخیص اختلال شخصیت ضد اجتماعی در صورتی که عقب ماندگی ذهنی، اسکیزوفرنی یا مانی بتوانند علایم را توجیه کنند، گذاشته نمی‌شود.

سیر و پیش آگهی
این اختلال سیر بدون پسرفت دارد و اوج شدت آن معمولاَ در اواخر نوجوانی است. پیش آگهی متغیر است .
گزارش‌هایی وجود دارد که از کاهش علایم با پیشرفت سن خبر می‌دهند. افسردگی، الکلسیم و سوء مصرف دارو شایع است.

آسیب شناسی
عوامل عضوی که مرتبط با اختلال شخصیت ضد اجتماعی گزارش شده‌اند، عبارتند از:
وجود کروموزوم XYY، ضربان قلب پایین، تستوسترون پلاسما بالاتر،
آستانه پایین برای تحریک لیمبیک، علایم ملایم نورولوژیکی، الگوهای الکتروانسفالوگرافی کند، نقص توجه و مشکلات هماهنگی حرکتی و هماهنگی دست - چشم. از سوی دیگر به نظر می‌رسد عوامل فرهنگی - اجتماعی نیزدخیل باشند .

سابقه سوء رفتار پدر یا ترک خانواده از جانب او، تنبیهات مکرر، خشم یا نادیده گرفتن والدین از این قبیل هستند.

اختلال سلوک (نوعی اختلال رفتاری) یکی از علل این اختلال محسوب می‌شود.
عوامل خطرساز برای اختلال سلوک شامل، جنس مذکر، وضعیت اجتماعی - اقتصادی پایین، خلق و خوی دشوار در نوزادی،
والدین ضد اجتماعی، استرس، زندگی در مکان‌های با وقوع جرایم بالا و داشتن مادربزرگ و پدر بزرگ ناپخته می‌باشد.
 
این عوامل خطرساز به نظر می‌رسد به وسیله‌ی طلاق و جدایی خانواده، طرد والدین تشدید یافته و احتمال شکل‌گیری اختلال شخصیت ضد اجتماعی را افزایش دهد.

درمان
روان درمانی فردی
درمان اختلال شخصیت ضد اجتماعی بسیار دشوار است.
درحالی‌که درمان‌های متعددی پیشنهاد شده‌اند، اما مطالعات کنترل شده‌ی کمی صورت گرفته است. روان درمانی فردی بهترین انتخاب می‌باشد.
هرچه مداخله زودتر صورت گیرد (طی دوران کودکی و نوجوانی) میزان موفقیت درمان بیشتر خواهد بود.

 عقیده کلی مبتنی بر این است که
از رویکردهای بینش - مدار (مانند رویکرد روانکاوی) اجتناب شود؛ در عوض از تقویت مثبت، رویکرد مبتنی بر واقعیت، مداخلات عینی،
کنترل خشم و دیگر تکنیکهای شناختی - رفتاری استفاده شود. تمرکز اولیه درمان می‌تواند مبتنی بر رفتار پرخاشگرانه بیمار باشد.

در رویکرد شناختی - رفتاری، از بیمار در مورد برانگیزاننده و تقویت کننده‌های چنین رفتارهایی سؤال می‌شود. برای نمونه استفاده از پرخاشگری برای ایجاد امنیت خودشان یا به عنوان دفاعی در مقابل سایر احساساتشان. آگاهی بیمار از مکانیسم دفاعی اولیه خود جزء اساسی درمان محسوب می‌شود.

در این بیماران تمرکز بر استفاده از الکل و مواد که احتمال رفتارهای پرخاشگرانه و برون‌ریزی را افزایش می‌دهد، سودمند خواهد بود. به بیمار پیامدهای استفاده از دارو را یاد می‌دهند.

همچنین کمک به بیمار برای درک این‌که چگونه دیگران تحت تاثیر رفتارشان قرار می گیرند نیز، مثمرثمر واقع شده است. برای نمونه، "هر"
 (Hare)
 (1993)
 نشان داد که برای زندانی‌های با اختلال شخصیت ضد اجتماعی نوع تکانشی، آموزش همدردی برای کاهش پرخاشگری موفق بوده است.

1. برای این افراد محدودیت‌هایی در ضمن مصاحبه و درمان باید در نظر گرفت. این بیماران اغلب درمانگران را تهدید و یا درخواست پول و... می‌کنند.
    
   گروه درمانی
   افراد با اختلال ضد اجتماعی ممکن است با رهبر گروه بحث کنند و بخواهند که گروه را تحت کنترل خود درآورند. روان‌درمانی گروهی وضعیتی استثنایی برای استقلال،
   صمیمیت و در جمع بودن محسوب می‌شود. در این نوع درمان فرد در شرایطی قرار می‌گیرد که می‌تواند روابط را یاد بگیرد.

خانواده درمانی یا زوج درمانی نیز موثر شناخته شده‌اند.
 
شخصیت‌های ضد اجتماعی وقتی خود را درمیان افراد همسان می‌بینند، فقدان انگیزه برای تغییریافتن در آن‌ها تحلیل می‌رود. به همین علت است که گروه خودیاری بیشتر از زندان و بیمارستان روانی برای آنان مفید بوده است. 
 
راهکارهای پیشگیرانه
مدل‌های مفهومی پیشگیری برای موثر واقع شدن مداخلات، بر عوامل خطرساز چندگانه بیولوژیکی، رفتاری و روانشناختی تاکید می‌کنند.

 عوامل بیولوژیکی فردی ممکن است
شامل مشکلات در حین زایمان یا بیماری‌های کودکی باشند. البته مداخلات بیشتر بر عوامل رفتاری تمرکز دارند تا عوامل بیولوژیکی.
در نهایت تاثیرات اجتماعی زمینه‌ای مانند فقر و تاثیر آن‌ها بر رفتار ضد اجتماعی توجه و تمرکز متوسطی را از آن خود کرده است.

راهبردهای زیرممکن است برای تلاش‌های پیشگیرانه موثر باشد:

1- ارزیابی چندگانه عوامل رفتاری، بیولوژیکی و اجتماعی
2- توجه به سلسله مراتبی از عوامل خطرساز مهم براساس ادبیات تحقیقی موجود و موقعیت فعلی برای پیشگیری کمک کننده خواهند بود.
3- شناخت هیجانات و گسترش تعامل والد - کودک در سال‌های اولیه باعث افزایش پاسخگویی همدلانه به دیگران می‌شود.
4- در سطح خانواده، آموزش روابط موثر از طریق برقراری کارگاه‌های مربوط به آموزش ارتباط موثر به اعضای خانواده، به خصوص والدین بسیار موثر خواهد بود.
5- در سطح مدرسه، برگزاری کارگاه‌های آموزش مهارت جرات ورزی و مدیریت استرس نیز کمک کننده خواهد بود.
6- در سطح جامعه، برگزاری کارگاه‌های کنترل خشم و برپایی گروه‌های خودیاری از جمله خدمات موثر برای جلوگیری یا پیشگیری ثانوی از اختلال ضداجتماعی خواهد بود.
 
منبع: isna.ir

روانپژوه