روحت شاد همیشه ماندنی

حرف ها دارم اما ... بزنم یا نزنم ؟
با تو ام ! با تو ! خدا را ! بزنم یا نزنم ؟

همه ی حرف دلم با تو همین است که « دوست ... »
چه کنم ؟ حرف دلم را بزنم یا نزنم ؟
......
عهد کردم دگر از قول و غزل دم نزنم
زیر قول دلم آیا بزنم یا نزنم ؟

گفته بودم که به دریا نزنم دل اما
کو دلی تا که به دریا بزنم یا نزنم ؟

از ازل تا به ابد پرسش آدم این است :
دست بر میوه ی حوا بزنم یا نزنم ؟

به گناهی که تماشای گل روی تو بود
خار در چشم تمنا بزنم یا نزنم ؟

دست بر دست همه عمر در این تردیدم :
بزنم یا نزنم ؟ ها ؟ بزنم یا نزنم

دکتر قیصر امین پور

بیش‌فعالی در پسران شایع‌تر از دختران است

  
   
دکتر کتایون خوشابی

فوق‌تخصص روانپزشکی کودکان و نوجوانان   
 
  
بیش‌فعالی اختلالی است که در آن کودک دارای علایمی همچون پرتحرکی، پر فعالیتی، انجام حرکات و عملکرد ناگهانی، کمبود توجه و یا تمرکز است. 
 6 درصد دانش‌آموزان مقطع ابتدایی تهران دارای اختلال بیش‌فعالی هستند. 
معمولا علایم این اختلال بعد از 3 سالگی آغاز و معمولا تا قبل از 7 سالگی تشخیص داده می‌شود، اظهار کرد: اختلال بیش‌فعالی از 12 سالگی به بعد تا 20 سالگی رو به بهبود می‌رود و درصد کمی از علایم اختلال در بعضی از این کودکان و نوجوانان تا بزرگسالی ادامه پیدا می‌کند.

 بیش‌فعالی در پسران شایع‌تر از دختران است

وی با بیان اینکه اختلال بیش‌فعالی در پسران بیشتر از دختران دیده می‌شود، خاطرنشان کرد: این اختلال در پسران 3 تا 5 برابر شایعتر از دختران است. 

اختلال بیش‌فعالی با سه نوع مختلف در کودکان بروز می‌کند، توضیح داد: در نخستین نوع از این اختلال، علاوه بر بیش‌فعالی، عملکرد تکانی (انجام کارهای ناگهانی) در کودک دیده می‌شود. 

دومین و شایع‌ترین اختلال بیش‌فعالی نوعی است که در آن بیش‌فعالی و پر تحرکی مشاهده نمی‌شود و کودک فقط دارای علایم مربوط به کمبود توجه و تمرکز است که معمولا این نوع اختلال دیرتر و در سنین مدرسه تشخیص داده می‌شود. 

در نوع سوم اختلال بیش‌فعالی، کودک هم دارای علایم بیش‌فعالی، عملکردهای ناگهانی و هم کمبود توجه و تمرکز است.

 کودک بیش‌فعال آرام و قرار ندارد

در خصوص علایم بالینی اختلال بیش‌فعالی نوع سوم باید خاطرنشان کرد: این کودکان به طور مرتب در حال جنب و جوش هستند و معمولا آرام و قرار ندارند حتی اگر برای تماشای تلویزیون نشسته‌اند مرتبا با دستهای خود بازی می‌کنند. این کودکان در مدرسه به دلیل این که مرتب در حال حرکت هستند غالبا نظم کلاس را بر هم می‌ریزند.

 کودکان بیش‌فعال حادثه می‌آفرینند 

این کودکان اغلب به جای راه رفتن می‌دوند؛ بسیار جسور هستند و دست به کارهای خطرناکی مانند پریدن از روی بلندی، دست زدن به گاز، چاقو، کبریت و ... می‌زنند و بعد از انجام اعمال خطرناک هم عبرت نمی‌گیرند و مرتبا همان اعمال خطرناک را تکرار می‌کنند.

 این کودکان موجب آزار دوستان خود می‌شوند  
  این کودکان بدون هیچ فکر قبلی، دست والدین را در خیابان رها کرده و وسط خیابان می‌پرند بدون آنکه عواقب عملشان را فکر کرده باشند و یا مرتبا موجب آزار دوستان و زدن آنها به صورت یکی نمادهای پرخاشگری می‌شوند.

 کودکان بیش‌فعال از انجام تکالیف درسی اجتناب می‌کنند 

این کودکان همیشه قادر به پیگیری دستورات نیستند کارهای خود را نیمه کاره رها می‌کنند و به دلیل مشکل تمرکز، فراموش کار هستند و از انجام اعمالی مانند تکلیف درسی که نیاز به تمرکز دارد پرهیز و اجتناب می‌کنند. 

این کودکان به دلیل علایم کم توجهی، وسایل مهد کودک و یا مدرسه خود را مرتب گم می‌کنند و در خانه جای وسایل شخصی خود را فراموش می‌کنند و در مدرسه به دلیل مشکل توجه و تمرکز بیشترین مسئله را در دروس «دیکته» و «ریاضی» دارند. 

اشتباهات و غلط های این کودکان در دروس ریاضی و دیکته کاملا ناشی از بی‌دقتی آنهاست،  ‌غلط‌های املایی شایع در این کودکان شامل نگذاشتن نقطه، تشدید و دندانه و سرکش است و یا یک کلمه را در یک قسمت دیکته درست می‌نویسند و همان کلمه را ممکن است در جای دیگر اشتباه بنویسند. 

غلط‌های ریاضی این کودکان هم ناشی از بی‌توجهی است، تاکید کرد: این کودکان علایم ریاضی مانند جمع و تفریق را با هم اشتباه می‌کنند و یا ممکن است راه حلی را درست بنویسند ولی در زمان نوشتن اشتباه منتقل کنند؛ در هر حال این کودکان از نظر معلمان، بی انضباط و مداخله گر در صحبت‌های آنان هستند؛ حتی ممکن است این کودکان در طی ساعت مدرسه چندین بار محل کلاس را ترک کنند.

تشخیص زودرس و درمان به موقع مانع از برچسب زدن به این کودکان می‌شود 

تشخیص زودرس و درمان به موقع مانع برچسب زدن به این کودکان تحت عنوان کودکان شرور، پرخاشگر، فضول، بی‌توجه و بی انضباط می‌شود. 

‌دارو درمانی، رفتار درمانی برای کودک یا نوجوان بیش‌فعال و آموزشهای رفتاری به والدین از جمله روشهای درمانی این اختلال است. 

درمان دارویی در کنترل علایم این اختلال بسیار مؤثرست،   این داروها هم علایم پرتحرکی و هم علایم مربوط به بی‌دقتی و کم تمرکزی را کنترل می‌کند.

 داروهای بیش‌فعالی در دو نوبت به کودک داده ‌شود 

معمولا کودکان دو نوبت در روز باید از این داروها استفاده کنند؛ یک نوبت برای حضور در مدرسه و یک نوبت بعدازظهر در منزل برای کنترل رفتارهای مربوط به پرتحرکی و نیز برای افزایش تمرکز و انجام تکلیف درسی به کودک داده می‌شود. 

تشخیص و درمان به موقع از بسیاری عواقب احتمالی اختلال بیش فعالی در آینده جلوگیری می‌کند. 

از اختلالات همراه با بیش‌فعالی می‌توان به اضطراب، افسردگی و کاهش اعتماد به نفس در این کودکان و نیز اختلالات یادگیری در دیکته‌نویسی، روخوانی و ریاضی اشاره کرد.
 

منبع :پایگاه جامع اطلاع  رسانی پزشکان ایران
 

ازدواج‌های فامیلی و افزایش انواع اختلالات جسمی و روانی  
    

به گفته متخصصان ژنتیک، در حال حاضر یک تا 5 درصد ازدواج‌ها در دنیا، خویشاوندیی است و میانگین ابتلای افراد به بیماری‌های متابولیک و ژنتیک در جهان از هر 500 نفر، یک نفر است
اما این میزان در کشور ما بیشتر از استاندارد جهانی است. در حالی که بررسی‌های کارشناسان حاکی از آن است که حدود 70 درصد بیماران مبتلا به نقص اولیه ایمنی نتیجه ازدواج‌های فامیلی هستند و همه بیماری‌ها به جز حوادث، منشأ ژنتیک دارند، تصور مردم ما از بیماری‌های ژنتیک، فقط معلولیت است.

دکتر داریوش فرهود، پدر علم ژنتیک ایران و کارشناس سازمان جهانی بهداشت، با اشاره به اینکه حدود 35 سال پیش ازدواج خانوادگی در ایران سیر رو به افزایشی داشت و به‌خصوص ازدواج‌های تراز اول فامیلی تا بالای 50 درصد دیده می‌شد، در پاسخ به این سؤال همشهری که چرا در دهه اخیر باز هم شاهد افزایش این آمار هستیم می‌گوید:
 «در یک دوره زمانی مردم از ازدواج خویشاوندی فاصله گرفتند ولی ظرف دو سه سال گذشته عوامل دیگری مجددا به این مسئله دامن زدند مانند اعتیاد و مشکلات اقتصادی.»

وی با تاکید بر اینکه ما همیشه می‌گوییم ازدواج خویشاوندی چه برای دختر و چه برای پسر به‌ویژه در خانواده‌هایی که از انواع عقب‌‌ماندگی‌های ذهنی، معلولیت‌ها، ناشنوایی، نابینایی، بیماری‌های قلبی‌، بیماری‌های پوستی، سرطان و ناباروری و نازایی رنج می‌برند، باید حتما با مشاوره ژنتیک همراه باشد تا این بیماری‌ها
مجددا گسترش پیدا نکنند، ادامه می‌دهد: «اما به‌طور کلی در یک جامعه بزرگ اگر هزار ازدواج خویشاوندی را با هزار ازدواج غیر‌خویشاوندی مقایسه کنیم، بیماری‌های ژنتیک در ازدواج‌های غیر‌خویشاوند، 2 تا 3 درصد است در حالی‌که این بیماری‌ها در ازدواج‌های خویشاوندی بین 4 تا 6 درصد دیده شده است.»

البته به گفته این متخصص تفاوت این دو گروه آنقدر معنا‌دار و زیاد نیست که به‌طور کلی بگوییم مردم باید از ازدواج خویشاوندی صرف‌نظر کنند.دکتر فرهود با اشاره به اینکه این تحقیقات در جوامع دیگر نیز همین نتایج را نشان می‌دهد، ادامه می‌دهد:
«آمار سازمان جهانی بهداشت هم همین آمار را نشان می‌دهد اما توصیه می‌کنیم باید حتما مشاوره ژنتیک قبل از ازدواج در کسانی که قصد ازدواج فامیلی دارند، صورت گیرد.»

وی در پاسخ به این سؤال که آیا ایران در این زمینه رتبه اول را در میان
کشورهای دنیا دارد یا نه توضیح می‌دهد: «به‌طور کلی در تمامی دنیا به‌خصوص در کشورهای پیشرفته به غیر از کسانی که پیرو دین مسیحیت هستند، ازدواج فامیلی رواج دارد و در این شرایط نمی‌توان گفت که ایران از این نظر رتبه اول را دارد ولی آمارهای گزارش‌شده هم چشمگیر هستند.»

تولد روزانه یک‌هزار نوزاد معلول

در ازدواج‌های فامیلی ژن‌های معیوب که حالت مغلوب دارند، فرصت بروز پیدا می‌کنند.
تحقیقات‌ متخصصان ‌و آگاهی‌ مردم‌ از خطرات‌ ازدواج‌های ‌فامیلی‌ نشان‌ می‌دهد که‌ میزان‌ این ‌ازدواج‌ها در جهان‌ رو به‌ کاهش‌ است‌ و حتی‌ در برخی‌ از کشورها از نظر قانونی‌ ممنوع‌ است.

به‌طور کلی 4 تا 5/4 درصد افراد داوطلب‌ ازدواج، خودشان‌ نیز نوعی‌ بیماری‌ ژنتیک‌ جسمی‌ و ذهنی‌ شدید یا خفیف‌ دارند
و کارشناسان می‌گویند با توجه‌ به‌ اینکه‌ به گفته متخصصان ژنتیک مهم‌ترین‌ عامل‌ معلولیت‌ و بیماری‌ ژنتیک‌ در کشور ما ازدواج‌های‌ فامیلی‌ است،اگر این‌ روند ادامه‌ یابد در آینده ‌درصد بالایی‌ از جمعیت‌ کشور دچار معلولیت‌های‌ شدید یا خفیف‌ ذهنی‌ و جسمی‌ خواهند شد و در نتیجه‌ به‌طورمتوسط روزانه ‌بیش‌ از یک هزار کودک‌ و سالانه‌ حدود 350 هزار کودک‌ معلول‌ در کشور ما متولد می‌شوند که‌ اکثر آنها به‌علت‌ ازدواج‌های‌ فامیلی‌ است‌.

دکتر ناهید خدا‌کرمی‌، عضو هیأت علمی دانشگاه شهید بهشتی و دبیر علمی انجمن مامایی ایران نیز با تأیید اینکه متأسفانه ازدواج‌های فامیلی مجددا رو به افزایش است، توضیح می‌دهد: ازدواج فامیلی حتی در میان اقشار تحصیلکرده هم به وفور دیده می‌شود،
غافل از اینکه این اتفاق نسل‌های آتی را علاوه بر انواع بیماری‌های جسمی در معرض اختلالات روانی مثل اسکیزو‌‌فرنی و افسردگی قرار می‌دهد.

این در حالی است که به گفته روانشناسان بیش از 30درصد بیماران اسکیزو‌‌فرنیک، اظهار داشته‌اند که پدر و مادرشان ازدواج فامیلی داشته‌اند.به گفته این متخصص، البته ازدواج‌های فامیلی دورتر خطر زیادی ندارند، ولی بیشترین اختلالات به‌خصوص در رشته مامایی مرگ‌های داخل رحمی هستند.

البته میکروسفالی و هیدروسفالی (بیماری‌های جمجمه)، کری، لالی، نابینایی و ناشنوایی و کودکان با اختلال لب‌شکری از دیگر اختلالاتی هستند که بیشتر کودکان با آن مواجهند.

دکتر خدا‌کرمی می‌گوید: این امر به‌خصوص در مورد تالاسمی
نوع ماژور مشکلات بیشتری ایجاد می‌کند چون شیوع این بیماری از این طریق تمامی برنامه‌های غربالگری مربوط به آن را با شکست مواجه می‌کند.

حلقه مفقوده مشاوره

در یک ازدواج فامیلی
احتمال اینکه یک اختلال ژنتیک در نوزاد بارز شود، یک‌چهارم است ولی این عدد به گفته متخصصان دائما افزایش پیدا می‌کند و حتی به سه‌چهارم هم می‌رسد. 
دکتر خداکرمی می‌گوید:
متأسفانه هنوز برخی‌ تصور می‌کنند که‌ با بررسی اسناد و شجره‌نامه‌ می‌توان‌ در مورد احتمال ‌بروز یک بیماری ژنتیک‌ در نسل‌ آینده‌ اظهار‌نظر قطعی‌ کرد، در حالی‌ که‌ در اکثر موارد و مواقع‌ به‌علت‌ تغییرات‌ ناگهانی ‌ساختمان‌ ژن ‌، صفات‌ و خصوصیات ‌ارثی‌ دچار تغییر و دگرگونی‌ می‌شود و این‌ تغییرات‌ به‌ نسل‌ بعد منتقل‌ می‌شود.

او با اشاره به اینکه این‌ پدیده‌ به‌علت‌ جهش‌های ‌تازه‌ در انسان‌ است، می‌گوید: به‌خاطر همین جهش‌های ژنتیک حتی وقتی ما به افراد مشاوره ژنتیک را توصیه می‌کنیم و حتی با تأیید کردن همه جوانب توسط متخصص ژنتیک، باز هم این اختلالات بروز می‌کنند.

به گفته وی، بسیاری از این نا‌بهنجاری‌ها هم مخفی هستند و سال‌های بعد خودشان را نشان می‌دهند، از قبیل کند‌ذهنی، قد کوتاه و شکست تحصیلی؛ و این اتفاقات در حالی می‌افتند که ایران در زمینه اصول اولیه تشخیصی آنها خیلی عقب‌تر از کشورهای دیگر است.

به گفته عضو هیأت علمی دانشگاه شهید بهشتی و دبیر علمی انجمن مامایی ایران، در کشور ما تشخیص این بیماری‌ها گاهی اوقات با 20 سال تاخیر و حتی بیشتر صورت می‌گیرد.
 

  سمیه شرافتی

منبع : همشهری آنلاین
 

Every day is so wonderful, then suddenly

It's hard to breathe
Now and then, I get insecure from all the pain
I'm so ashamed

آشنایی با "اختلال شخصیت ضد اجتماعی"

شخصیت‌های ضد اجتماعی معمولاَ با ظاهر عادی، حتی فریبنده و
راضی کننده مشاهده می‌شوند. اما سوابق آن‌ها حاکی از اختلال عملکرد در بسیاری از زمینه‌های زندگی است . دروغگویی،
فرار از مدرسه و منزل، دزدی، نزاع، سوء مصرف دارو و فعالیت‌های غیرقانونی، تجربیات معمول این بیماران می‌باشد .

این افراد در موقعیت‌هایی که افراد نرمال اضطراب یا افسردگی نشان می‌دهند، هیچ واکنشی نشان نمی‌دهند. تهدید به خودکشی،
به دلیل پرخاشگری نسبت به خود و یا به منظور اغفال دیگران در جهت کسب منافع شخصی، و اشتغال ذهنی با ناراحتی جسمانی که
منشا روانی دارد، شایع است .

این افراد در بازی گرفتن دیگران بسیار استادند و به راحتی می‌توانند دیگران را برای شرکت در طرح‌هایی که برای به دست آوردن پول و شهرت نزدیکترین راه شمرده می‌شوند راغب سازند؛ طرح‌هایی که غالباَ به خسارت مادی و شرمساری اجتماعی یا هردو منجر می‌گردد .

بی مبالاتی جنسی، بدرفتاری با همسر و فرزند و رانندگی در حال مستی از اتفاقات معمول در زندگی این بیماران است.
یکی از یافته‌های قابل ملاحظه فقدان پشیمانی برای اعمالی است که شخص انجام داده است، یعنی این بیماران به نظر می‌رسد فاقد وجدان هستند.

اختلال شخصیت ضد اجتماعی زمینه‌های متعددی از زندگی شخص را شامل می‌شود و از این نظر با رفتار غیرقانونی تفاوت دارد.
تشخیص اختلال شخصیت ضد اجتماعی در صورتی که عقب ماندگی ذهنی، اسکیزوفرنی یا مانی بتوانند علایم را توجیه کنند، گذاشته نمی‌شود.

سیر و پیش آگهی
این اختلال سیر بدون پسرفت دارد و اوج شدت آن معمولاَ در اواخر نوجوانی است. پیش آگهی متغیر است .
گزارش‌هایی وجود دارد که از کاهش علایم با پیشرفت سن خبر می‌دهند. افسردگی، الکلسیم و سوء مصرف دارو شایع است.

آسیب شناسی
عوامل عضوی که مرتبط با اختلال شخصیت ضد اجتماعی گزارش شده‌اند، عبارتند از:
وجود کروموزوم XYY، ضربان قلب پایین، تستوسترون پلاسما بالاتر،
آستانه پایین برای تحریک لیمبیک، علایم ملایم نورولوژیکی، الگوهای الکتروانسفالوگرافی کند، نقص توجه و مشکلات هماهنگی حرکتی و هماهنگی دست - چشم. از سوی دیگر به نظر می‌رسد عوامل فرهنگی - اجتماعی نیزدخیل باشند .

سابقه سوء رفتار پدر یا ترک خانواده از جانب او، تنبیهات مکرر، خشم یا نادیده گرفتن والدین از این قبیل هستند.

اختلال سلوک (نوعی اختلال رفتاری) یکی از علل این اختلال محسوب می‌شود.
عوامل خطرساز برای اختلال سلوک شامل، جنس مذکر، وضعیت اجتماعی - اقتصادی پایین، خلق و خوی دشوار در نوزادی،
والدین ضد اجتماعی، استرس، زندگی در مکان‌های با وقوع جرایم بالا و داشتن مادربزرگ و پدر بزرگ ناپخته می‌باشد.
 
این عوامل خطرساز به نظر می‌رسد به وسیله‌ی طلاق و جدایی خانواده، طرد والدین تشدید یافته و احتمال شکل‌گیری اختلال شخصیت ضد اجتماعی را افزایش دهد.

درمان
روان درمانی فردی
درمان اختلال شخصیت ضد اجتماعی بسیار دشوار است.
درحالی‌که درمان‌های متعددی پیشنهاد شده‌اند، اما مطالعات کنترل شده‌ی کمی صورت گرفته است. روان درمانی فردی بهترین انتخاب می‌باشد.
هرچه مداخله زودتر صورت گیرد (طی دوران کودکی و نوجوانی) میزان موفقیت درمان بیشتر خواهد بود.

 عقیده کلی مبتنی بر این است که
از رویکردهای بینش - مدار (مانند رویکرد روانکاوی) اجتناب شود؛ در عوض از تقویت مثبت، رویکرد مبتنی بر واقعیت، مداخلات عینی،
کنترل خشم و دیگر تکنیکهای شناختی - رفتاری استفاده شود. تمرکز اولیه درمان می‌تواند مبتنی بر رفتار پرخاشگرانه بیمار باشد.

در رویکرد شناختی - رفتاری، از بیمار در مورد برانگیزاننده و تقویت کننده‌های چنین رفتارهایی سؤال می‌شود. برای نمونه استفاده از پرخاشگری برای ایجاد امنیت خودشان یا به عنوان دفاعی در مقابل سایر احساساتشان. آگاهی بیمار از مکانیسم دفاعی اولیه خود جزء اساسی درمان محسوب می‌شود.

در این بیماران تمرکز بر استفاده از الکل و مواد که احتمال رفتارهای پرخاشگرانه و برون‌ریزی را افزایش می‌دهد، سودمند خواهد بود. به بیمار پیامدهای استفاده از دارو را یاد می‌دهند.

همچنین کمک به بیمار برای درک این‌که چگونه دیگران تحت تاثیر رفتارشان قرار می گیرند نیز، مثمرثمر واقع شده است. برای نمونه، "هر"
 (Hare)
 (1993)
 نشان داد که برای زندانی‌های با اختلال شخصیت ضد اجتماعی نوع تکانشی، آموزش همدردی برای کاهش پرخاشگری موفق بوده است.

1. برای این افراد محدودیت‌هایی در ضمن مصاحبه و درمان باید در نظر گرفت. این بیماران اغلب درمانگران را تهدید و یا درخواست پول و... می‌کنند.
    
   گروه درمانی
   افراد با اختلال ضد اجتماعی ممکن است با رهبر گروه بحث کنند و بخواهند که گروه را تحت کنترل خود درآورند. روان‌درمانی گروهی وضعیتی استثنایی برای استقلال،
   صمیمیت و در جمع بودن محسوب می‌شود. در این نوع درمان فرد در شرایطی قرار می‌گیرد که می‌تواند روابط را یاد بگیرد.

خانواده درمانی یا زوج درمانی نیز موثر شناخته شده‌اند.
 
شخصیت‌های ضد اجتماعی وقتی خود را درمیان افراد همسان می‌بینند، فقدان انگیزه برای تغییریافتن در آن‌ها تحلیل می‌رود. به همین علت است که گروه خودیاری بیشتر از زندان و بیمارستان روانی برای آنان مفید بوده است. 
 
راهکارهای پیشگیرانه
مدل‌های مفهومی پیشگیری برای موثر واقع شدن مداخلات، بر عوامل خطرساز چندگانه بیولوژیکی، رفتاری و روانشناختی تاکید می‌کنند.

 عوامل بیولوژیکی فردی ممکن است
شامل مشکلات در حین زایمان یا بیماری‌های کودکی باشند. البته مداخلات بیشتر بر عوامل رفتاری تمرکز دارند تا عوامل بیولوژیکی.
در نهایت تاثیرات اجتماعی زمینه‌ای مانند فقر و تاثیر آن‌ها بر رفتار ضد اجتماعی توجه و تمرکز متوسطی را از آن خود کرده است.

راهبردهای زیرممکن است برای تلاش‌های پیشگیرانه موثر باشد:

1- ارزیابی چندگانه عوامل رفتاری، بیولوژیکی و اجتماعی
2- توجه به سلسله مراتبی از عوامل خطرساز مهم براساس ادبیات تحقیقی موجود و موقعیت فعلی برای پیشگیری کمک کننده خواهند بود.
3- شناخت هیجانات و گسترش تعامل والد - کودک در سال‌های اولیه باعث افزایش پاسخگویی همدلانه به دیگران می‌شود.
4- در سطح خانواده، آموزش روابط موثر از طریق برقراری کارگاه‌های مربوط به آموزش ارتباط موثر به اعضای خانواده، به خصوص والدین بسیار موثر خواهد بود.
5- در سطح مدرسه، برگزاری کارگاه‌های آموزش مهارت جرات ورزی و مدیریت استرس نیز کمک کننده خواهد بود.
6- در سطح جامعه، برگزاری کارگاه‌های کنترل خشم و برپایی گروه‌های خودیاری از جمله خدمات موثر برای جلوگیری یا پیشگیری ثانوی از اختلال ضداجتماعی خواهد بود.
 
منبع: isna.ir

روانپژوه 

. . .
ما هیچ نیستیم، جز سایه‌ای ز خویش
آیین آینه، خود را ندیدن است
گفتی مرا بخوان، خواندیم و خامشیم
پاسخ همین تو را، تنها شنیدن است

قیصر امین پور

اشاره
این مقاله ضمن آشنایی خوانندگان با اختلال شخصیت ضد اجتماعی، به توضیح درباره خصوصیات کلی افراد مبتلا، سیر و پیش‌آگهی این اختلال، همچنین آسیب‌شناسی و درمان آن می‌پردازد و در نهایت راهکارهایی کلی برای پیشگیری از شکل‌گیری چنین شخصیتی در افراد ارائه می‌کند.

مقدمه
بیمارانی که اختلال‌های شخصیت را تجربه می‌کنند، الگوهای نابهنجار فکری، احساسی و رفتاری دارند که به دوران نوجوانی یا اوایل بزرگسالی‌شان برمی‌گردد.
این افراد به لحاظ ذهنی یا عملکردی دچار نقص می‌باشند، زیرا روش‌های تعاملی‌شان با دیگران انعطاف ناپذیر و ناسازگارانه است.
اغلب افراد مبتلا از اختلال خود، آگاهی ندارند و به همین علت درمان فوری برای این اختلالات امکان پذیر نیست .

این تشخیص معمولاَ در بزرگسالان رایج‌تر می‌باشد علی‌رغم این‌که بعضی اوقات درکودکان نیز گذاشته می‌شود.
اختلالات شخصیت درمان نشده در طی زمان ثابت باقی می مانند و در نتیجه نسبت به درمان بسیار مقاومند.

اختلالات شخصیت را می‌توان در یک دامنه‌ی خفیف تا شدید قرارداد.
این اختلالات طبق متن بازنگری شده‌ی چهارمین ویراست راهنمای تشخیصی آماری اختلالات روانی (DSM-IV-TR )در سه گروه طبقه بندی شده‌اند .

گروه اول 

 مشتمل است بر اختلالات شخصیت اسکیزویید، پارانویید و اسکیزوتایپی؛ افراد مبتلا به این اختلالات اغلب غیرعادی و غریب به نظر می‌رسند. 

گروه دوم

مشتمل است بر اختلالات شخصیت نمایشی، خودشیفته، ضداجتماعی و مرزی؛ افراد مبتلا به این اختلالات غالباَ هیجانی، بازیگر و بی ثبات به نظر می‌رسند

گروه سوم
 اختلالات شخصیت انواع دوری‌گزین، وابسته، وسواسی - جبری و منفعل - مهاجم را شامل می‌گردد؛
افراد مبتلا به این اختلالات مضطرب و بیمناک به نظر می‌رسند.

در این مقاله اختلال شخصیت ضد اجتماعی مورد بحث قرار می‌گیرد که از گروه دوم می‌باشد. درمان انتخابی برای این گروه به نظر می‌رسد روان درمانی باشد، هر چند که دارودرمانی هنوز مورد بحث می‌باشد.

اختلال شخصیت ضد اجتماعی با اعمال ضد اجتماعی
و جنایی مستمر مشخص می‌شود، اما معادل جنایتکاری نیست؛ بلکه فرد در مطابقت دادن خود با موازین اجتماعی ناتوان است.

به دلیل تاثیر گسترده بر امنیت عمومی و سلامت اقتصادی جامعه، بیشتر از سایر اختلالات شخصیت در مورد اختلال ضداجتماعی تحقیق صورت گرفته است. میزان این اختلال در مردها 3 درصد و در زن‌ها 1 درصد می‌باشد.
شیوع این اختلال بیش از همه در نواحی فقیرنشین شهری و بین ساکنان متحرک این مناطق مشاهده می شود.
پسرهای مبتلا در مقایسه با دخترها از خانواده‌های پرجمعیت‌تری برخاسته‌اند. شروع اختلال قبل از 15 سالگی است.
در بین زندانی‌ها میزان شیوع اختلال ممکن است تا 75 درصد نیز برسد. میزان شیوع اختلال در بستگان درجه یک پنج بار بیشتر است

تشخیص
برطبق ملاک‌های (DSM-IV-TR ) هنگامی که الگوی بی اعتنایی و زیر پا نهادن حقوق دیگران که از 15 سالگی شروع شده و با سه مورد (یا بیشتر)
از خصوصیات زیر همراه است، تشخیص اختلال ضد اجتماعی گذاشته می‌شود:
1- ناسازگاری با موازین اجتماعی
2- فریبکاری
3- رفتار تکانشی
4- تحریک پذیری و پرخاشگری
5- بی احتیاطی نسبت به ایمنی خود و دیگران
6- عدم احساس مسئولیت
7- فقدان پشیمانی

حداقل سن فرد 18 سال است و شواهدی از اختلال سلوک با شروع قبل از 15 سالگی وجود دارد.

.  .  .

منبع: isna.ir
 

Ravanpajoh  =  2009

اسمان ابری
وزش باد نرم پاییزی

" یاد یارمهربان"
 ارزوهای بزرگ

 
ماهی که پی ام تا به سحر می گردی
تو کوچه به کوچه در به در می گردی
صبحی که قرار رفتنم می باشد
از ماه همیشه ماهتر می گردی

علیرضا خلیفه زاده

 
گفتگو با دکتر پروین ناظمی مشاور خانواده - دکتر هومن خلیقی

بچه‌هایی که از خودشان بزرگ‌ترند! 

شاید در خانواده اقوام و آشنایانتان کودکانی را دیده باشید که در تصمیم‌گیری‌های پدر و مادر خود مشارکت می‌کنند یا به قول معروف گنده‌تر از خودشان حرف می‌زنند و رفتار می‌کنند، به نظر شما این نشانه باهوش بودن کودک است یا نوعی بلوغ زودرس است؟ ممکن است تصور کنید چنین کودکی نابغه است! اصولا خوب است بچه‌ها بیشتر از سن‌شان بفهمند یا خیر؟ گفتگوی ما را با خانم دکتر پروین ناظمی، مشاور خانواده و مدرس دانشگاه در این باره بخوانید...

سلامت : خانم دکتر، آیا تا به حال پدر و مادری به شما مراجعه کرده‌اند که بگویند فرزند ما بیشتر از سنش می‌فهمد و راه‌حلی از شما بخواهند؟
البته به این صورت نه! چون مردم فکر می‌کنند رفتار کردن و صحبت کردن کودک مثل بزرگسالان، نشانه هوش و نبوغ اوست اما بسیاری از افراد می‌گویند کودک‌شان سوالی یا سوالاتی می‌پرسد که یا جوابش را نمی‌دانند یا نمی‌توانند با توجه به سنش، توضیح درستی به او بدهند. مثلا سوال‌هایی در زمینه زندگی زناشویی یا موضوعات اقتصادی و اجتماعی می‌پرسند که توضیح آن نیاز به دانستن خیلی موارد دیگر دارد.

سلامت : به نظر شما خوب است که کودکی سوالات بزرگ‌تر از سن خودش بپرسد یا بیشتر از سنش بفهمد یا رفتار کند؟

ببینید، بستگی به عوامل زیادی دارد. گاهی اوقات پدر و مادر اطلاعات زیادی در اختیار فرزندان خود می‌گذارند که یا این اطلاعات، ضروری است که موجب رشد و تکامل بیشتر آنان می‌شود و یا اطلاعات غیرضروری به آنان می‌دهند. مثلا پای اینترنت و تلویزیون و فیلم‌های ویدیویی خانگی می‌نشینند و هر چه که پخش می‌شود، می‌بینند.

سلامت : روزی با یک کارشناس سلامت و رسانه گفتگو می‌کردم که می‌گفت این اطلاعات غیرضروری موجب بلوغ زودرس می‌شود. درست است؟

دقیقا. وقتی اطلاعات غیرضروری زیاد به بچه‌ها داده شود موجب بلوغ زودرس می‌شود و گاهی باعث صحبت کردن در حد بزرگ‌تر از خود می‌شود. این باعث می‌شود که کودکان از سنین خود جدا شوند و بزرگسالان آنها را نمی‌پذیرند. اطلاعاتی که پدر و مادر به فرزندان می‌دهند باید ضروری باشد، یعنی برای رشد و تکامل آنان صرف شود نه اینکه بیشتر از نیازشان چیزی بدانند.

سلامت : خانم دکتر، آیا کودکانی که بزرگ‌تر از سن‌شان صحبت می‌کنند، باهوش‌تر از بقیه‌اند؟

لزوما این طور نیست. در حقیقت شرایط زمان و مکان ایجاب می‌کند که آنان این‌طور شوند. به عبارت دیگر، حرف زدن والدین و امکاناتی که در اختیار دارند و معاشرت‌های اجتماعی‌شان باعث می‌شود که این افراد طرز صحبت کردن‌شان مانند آدم بزرگ‌ها شود. گاهی ممکن است حتی مفهوم و مکان مورد نیاز کلماتی را که ادا می‌کنند، ندانند بنابراین نمی‌توان گفت که حتما باهوش‌اند اما باید بدانیم که پدر و مادرانی که فرزندی این چنینی دارند، امکانات بیشتری نیز در اختیارشان قرار می‌دهند. در حقیقت، تصور می‌کنند که فرزندشان باهوش است و از همه چیز خود می‌گذرند و برای او مایه می‌گذارند. مسلما امکانات بیشتر موجب افزایش اطلاعات می‌شود و اطلاعات بیشتر نیز توانایی انسان را در بهره‌گیری از عوامل و امکانات اجتماعی و محیطی بیشتر می‌کند و طبیعتا راه را برای موفقیت بیشتر باز می‌کند.

سلامت : عوارضی هم دارد این رفتار بزرگ‌‌منشانه کودکان؟

ببینید، اگر کودکی به همین منوال به رشد شخصیتی خود ادامه دهد شاید در کوتاه‌مدت مدیریت روابط خود را با دیگر کودکان به عهده بگیرد اما در طولانی‌مدت و در بزرگسالی، به علت اینکه برزگ‌تر از سن‌شان فکر می‌کنند و حرف می‌زنند، عملا هم‌سالان خود را نمی‌پذیرند چون در معاشرت با آنان خسته می‌شوند و رابطه‌شان را کسل‌کننده می‌پندارند. از طرفی به علت محدوده سنی که در آن قرار دارند، از سوی افراد بزرگ تر از خود طرد می‌شوند و مورد پذیرش قرار نمی‌گیرند. به همین علت معمولا تنها می‌مانند و این خود عاملی است برای افسردگی و مشکلات دیگر و آنان به این نتیجه می‌رسند که دیگران آنها را درک نمی‌کنند. 

سلامت : پس شما کار والدینی را که کودکشان را مجبور می‌کنند مثل بزرگترها لباس بپوشد و مثل آنها حرف بزند و رفتار کند، رد می‌کنید؟

بله، پدر و مادر وظیفه دارند به فرزندان خود گوشزد کنند که در محدوده سنی خود گام بردارند. در حقیقت والدین این کودکان مهم‌ترین و بزرگ‌ترین عامل موثر در هدایت رشد شخصیتی آنان هستند. می‌توانند نه با حذف اطلاعات و امکانات بلکه با جهت‌دهی آنها و با تشویق و نهی به موقع رفتارهای خاص کودکان، آنها را در مسیر رشد طبیعی قرار دهند. البته بعضی نابغه‌اند، یعنی مثلا در 9 سالگی کتاب‌های حقوقی را تمام می‌کنند. خوب این ژنتیک است اما آن را که بیش از سن خود فکر و صحبت می‌کند، باید به سمت رشد متعادل و طبیعی هدایت کرد

Ravanpajoh  =  2009

 منبع : هفته نامه سلامت 26/2/1388

6 نکته‌ای که باید هنگام تنبیه فرزندتان رعایت کنید

آیا روش «تنبیه ایده‌آل» وجود دارد؟
نوع تنبیه بستگی دارد به عمل زشتی که فرزندتان مرتکب شده است
و به نوع فرهنگ خانواده. تنبیه ایده‌آل، تنبیهی عادلانه، منطقی و کاربردی است. اگر فرزندتان گلدانی را شکسته منطقی‌ترین تنبیه این است که از او بخواهید مکان کثیف شده را پاک کند یا با پول تو جیبی‌هایش دوباره گلدانی بخرد اما اگر پولی دزدیده مجبورید به گونه‌ای او را تنبیه کنید که شوکه شده و متوجه اشتباهش بشود.

واقعا تنبیه بدنی درست است؟
اکثر کارشناسان معتقدند تنبیه بدنی از آنجا که حس تحقیر را در کودک زنده می‌کند، به هیچ عنوان مناسب نیست. اما چرا واقعا والدین به این روش متوسل می‌شوند؟
به این خاطر که در کودکی با ایشان این‌گونه برخورد شده است؟ خیر. برخلاف بسیاری از کارشناسان که با تنبیه بدنی مخالف‌اند گروهی دیگر معتقدند برای آنکه کودک را کنترل کنیم و اجازه ندهیم از محدوده خاصی آن طرف‌تر برود، تنبیه بدنی می‌تواند راه‌حل مناسبی باشد. به این شرط که پس از تنبیه و حتی قبل از آن به دلیل تنبیه و قوانینی که فرزند نباید آن را زیر پا بگذارد اشاره شود. تنها در این صورت است که تنبیه از سوی والدین یک رفتار سادیسمی شمرده نمی‌شود.

والدینی که جرات تنبیه‌کردن ندارند والدینی که قدرت تنبیه ندارند،
نمی‌توانند برای فرزندشان نیز قوانینی وضع کنند. کاملا عادی است که فرزندانشان بی‌ادب و شلوغ بار بیایند و همیشه در مدرسه دچار مشکلاتی شوند...
وقتی برای کودکی قوانینی وضع می‌کنیم یعنی به او می‌گوییم
که در صورت رعایت این قوانین می‌تواند در جمع خانواده و جامعه پذیرفته شود. در حقیقت اینگونه او را برای زندگی آماده می‌کنیم. برخی از
والدین وظیفه تنظیم و وضع مقررات و محدویت‌ها را با رفتار خشونت‌آمیز با فرزند اشتباه می‌گیرند. یک کودک دو ساله را در نظر بگیرید. کودکان
در این سن علاقه بسیار زیادی به فرو کردن انگشت‌شان در پریز برق دارند. اگر هنگام انجام این کار ضربه‌ای روی دستشان بزنید آنها می‌فهمند که نباید این کار را انجام دهند. در حالی که بسیاری از والدین با ادای کلمات سعی می‌کنند او را از این کار منع کنند و علاقه‌ای به تنبیه فرزندشان ندارند.

آیا تنبیه کردن سبب تربیت شدن می‌شود؟
بله. وقتی محدودیتی برای کودکان قایل نباشیم آنها قدرت را در دست می‌گیرند و از دو تا سه سالگی ناسازگاری‌های آنها در مهد و مدرسه آغاز می‌شود.
این کودکان لوس و مستبد بار می‌آیند و از والدین انتظار دارند تمامی وسایل مد روز را برای آنان تهیه کنند. همین کودکان در سن نوجوانی به
سمت مواد مخدر و الکل نیز جذب می‌شوند و در حقیقت برای شکستن و کشف مرز محدودیت‌های خود، دیگران و جامعه حرکتی را آغاز می‌کنند که مناسب نیست.

آیا می‌توان تنبیه را از نوجوانی آغاز کرد؟
هیچ گاه برای آغاز وضع مقررات و قرار دادن محدودیت دیر نیست، والدین می‌توانند در سن نوجوانی از وضع مقرراتی در مورد مقدار پول
تو جیبی و ساعات بیرون ماندن از خانه آغاز کنند اما این نکته را فراموش نکنید که در این سن والدین باید آماده شنیدن سخنان آزاردهنده نوجوان‌شان باشند و درست عکس‌العمل نشان دهند. بهتر است والدین قوانین کمی وضع کنند ولی در عوض نظارت خوبی بر رعایت‌ آنها داشته باشند تا مورد مسخره قرار نگیرند.

وقتی کودک به قوانین احترام نمی‌گذارد
برخی از والدین تنبیهی بیش از حد را برای فرزندانشان در نظر می‌گیرند. این امر باعث می‌شد کودک حس کند در حق او بی‌عدالتی شده است.
اگر به کودکی دو ساله بگویید که باید یک ساعت یک گوشه بنشیند چون فلان کار را کرده است، غیرعادلانه و نشدنی است. باید تنبیهی انتخاب شود که کودک قدرت تحمل آن را داشته باشد در غیر این صورت او از تنبیه فرار کرده و مجددا همان اشتباهات را تکرار می‌کند. اگر والدینی نمی‌دانند چه نوع تنبیهی مناسب فرزندشان است
بهتر است با مشاوران کودک یا روانشناسان صحبت کنند. به هر حال اگر روابط آنان با کودکشان دچار مشکل شده است نباید به همان صورت روابط را ادامه داد.

 Ravanpajoh  =  2009

آه بگذار ز دریچه باز

خفته در پرنیان رویاها

با پر روشنی سفر گیرم

بگذرم از حصار دنیاها

فروغ فرخزاد

دکتر افتخار حمیدی/ روان‌شناس - سلسله مراتب نیازهای آبراهام مزلو، بنیان‌گذار روان‌شناسی انسان‌گرا

از غریزه اصلی تا خودشکوفایی 

"آدم‌ها باید همانی باشند که می‌توانند باشند . آنها باید با ماهیت خودشان روراست باشند ." (مزلو 1970-1908)

نیاز‌های تعلق‌پذیری و محبت و عشق

اگر نیازهای فیزیولوژیک و ایمنی ما به قدر کافی ارضا شده باشند، به نیازهای تعلق‌پذیری و محبت توجه می‌کنیم که می تواند از طریق یک دوست، معشوق، همسر یا از طریق برقراری روابط اجتماعی باشد .

در جوامعی که به طور فزاینده‌ای تغییر می‌کنند، ارضای این نیاز دشوارتر است. تعداد معدودی از افراد در محله‌هایی زندگی می‌کنند که در آن بزرگ شده و دوستان مدرسه خود را حفظ کرده‌اند و از آنجایی که افراد مدارس، مشاغل و جوامع خود را دایما در حال تغییر می‌بینند، دیگر از دوستی‌های عمیق و لذت دوستی در یک محله خبری نیست .

خیلی‌ها سعی می‌کنند نیاز به تعلق را به صورت‌های دیگر ارضا کنند، نظیر اینکه به کلوپ‌های ورزشی یا مراکز مذهبی ملحق شوند ؛ در یک کلاس ثبت‌نام کنند یا داوطلب خدمت‌رسانی شوند . 

 نیاز به محبت کردن و محبت دیدن را می‌توان از طریق برقراری روابط صمیمانه با دیگران ارضا کرد .

مزلو محبت و عشق را با میل جنسی که نیازی فیزیولوژیک است، برابر نمی‌دانست ولی می‌دانست که میل جنسی راهی برای ابراز نیاز به عشق و محبت است . او معتقد بود ناکامی در ارضای نیاز به عشق و محبت، علت اصلی ناسازگاری‌های هیجانی است.

نیازهای احترام

به عقیده مزلو، بعد از اینکه احساس کردیم دوست‌مان دارند و احساس تعلق‌پذیری کردیم، در حالتی قرار می گیریم که دو نوع نیاز به احترام در ما به وجود می‌آید ، نیاز داریم که به شکل احساس حرمت نفس برای خودمان ارزش و احترام قایل باشیم و در ضمن نیاز داریم که دیگران به شکل مقام، تایید یا موفقیت اجتماعی به ما احترام بگذارند .

زیرا ارضای عزت‌نفس به ما امکان می‌دهد تا از توانمندی‌ها، ارزش و کفایت خودمان احساس اطمینان کنیم و این به ما کمک خواهد کرد تا در تمام جنبه‌های زندگی خود شایسته و ثمربخش باشیم .

وقتی فاقد عزت نفس هستیم، احساس حقارت، عجز و نومیدی کرده و از توانایی خود برای کنار آمدن چندان مطمئن نیستیم و احترام و انرژی مثبتی که از دیگران می‌گیریم ما را به سمت راه‌گشایی برای زندگی بهتر و پربارتر هدایت می‌کند و اگر تایید شویم احساس توانمندی در ما به وجود می آید و این همان راهی است که ما را برای انجام هر چه بهتر هدف راهنمایی می‌کند و اگر برای موفقیت اجتمایی ما ارزش قایل شوند، احساس پرشور تلاش در ما اوج می‌گیرد و همان‌طور که می گویند، هیچ‌چیز مثل موفقیت، موفقیت نمی آورد .

بنابراین اگر فرد به نحوی بتواند نیاز به احترام را برآورده کند، می تواند قدم‌های موثری در جهت موفقیت بردارد و در ضمن از لحاظ عاطفی هم ارضا شود .

نیاز به خودشکوفایی

بالاترین نیاز در سلسله مراتب نیازهای مزلو، خودشکوفایی است که به معنای تحقق یافتن حداکثر توانایی‌ها و استعداد‌های انسان است .

اگر کسی تمام نیازهای دیگرش را در سلسله مراتب نیازها ارضا کرده باشد ولی شکوفا نشده باشد ، همچنان بی قرار و ناکام و ناخشنود خواهد بود .

مزلو چنین نوشت: «موسیقی دان باید بنوازد، نقاش باید نقاشی کند و شاعر باید بسرایدتا درنهایت بتواند آرامش درونی داشته باشد.»

فرآیند خودشکوفایی می تواند شکل‌های متعددی داشته باشد ولی هرکس، صرف‌نظر از شغل و تمایلاتش، می‌تواند توانایی‌های خود را به حداکثر برساند و به کامل‌ترین مرتبه از رشد شخصیتی دست یابد .

البته خودشکوفایی به ستاره‌های بزرگ و خلاق و روشنفکر مانند نقاشان و دانشمندان فیزیک نجومی و غیره  محدود نمی‌شود. آنچه اهمیت دارد، تحقق بخشیدن استعدادها در عالی‌ترین سطح ممکن است .

به عقیده وی: «یک سوپ درجه یک از یک نقاشی درجه دو خلاق‌تر است. آشپزی یا پدر و مادر بودن یا ساختن یک خانه هم می تواند خلاق باشد؛ در حالی که به فن شاعری نیاز ندارد! »

 به عقیده او، برای ارضای نیاز به خودشکوفایی شرایط زیر ضروری است:

باید از قید و بند‌هایی که جامعه و خودمان به خودمان تحمیل می‌کنیم، آزاد باشیم ؛

نباید نیازهای سطح پایین‌ترمان، ما را از مسیر خودشکوفایی منحرف کند؛

باید خودانگاره مطمئنی داشته باشیم و از روابط خودمان با دیگران احساس اطمینان کنیم . 

 باید بتوانیم دوست داشته باشیم و دوست‌مان داشته باشند و باید از قوت‌ها و ضعف‌ها، محاسن و معایب خودمان آگاهی واقع‌بینانه داشته باشیم .

نگارش یافته توسط Rad   

هفته نامه سلامت88.7.16

 روانپژوه

تصویر جام جم انلاین  : آرشیده شاهنگی

ای که قلبت ستاره بارون

دستت را به من بده

تا ارزو را زیر درخت امید بکاریم

دکتر افتخار حمیدی/ روان‌شناس - سلسله مراتب نیازهای آبراهام مزلو، بنیان‌گذار روان‌شناسی انسان‌گرا

از غریزه اصلی تا خودشکوفایی 

"آدم‌ها باید همانی باشند که می‌توانند باشند . آنها باید با ماهیت خودشان روراست باشند ." (مزلو 1970-1908)

نیازهای فیزیولوژیک

اگر هنگام شنا در زیر آب برای هوا تقلا کرده یا مدت طولانی بدون غذا مانده باشید یا اگر تشنگی بر شما غلبه کند، متوجه می‌شوید که بدن شما

دچار کمبود فیزیولوژیک شده است و هر نیاز دیگری مانند محبت و احترام در برابر این بی‌غذایی و بی‌اکسیژنی یا بی‌آبی یا هر نیاز دیگری چه‌قدر

بی‌اهمیت جلوه می‌کند .

 کسی که گرسنه است فقط برای غذا اشتیاق دارد. انسان تشنه توان عمل یا فکر کردن ندارد. شخصی که در حال ازدست دادن جان خود در اثر

بی‌اکسیژنی، بی‌غذایی و یا بی‌آبی است، واژه امنیت و احترام برایش معنا و مفهومی‌ ندارد.

نیاز فیزیولوژیک، وضعیت زیستی کمبود را توصیف می‌کند. نیازهای فیزیولوژیک به علت ایجاد کمبود در بافت و جریان خون روی می‌دهند و

می‌توانند از کم‌آبی، محرومیت غذایی یا جراحت جسمانی ناشی شوند. اگر این نیازها نادیده گرفته شوند، به بدن صدمه وارد می‌شود. بنابراین در

صورتی که نیازهای فیزیولوژیک ارضا نشده و شدید باشند، وضعیت اضطراری مهلکی ایجاد می‌شود که فرد فقط به فکر ارضای نیاز اضطراری‌اش

می‌افتد . بنابراین زمانی برای فکر به امنیت و تعلق‌پذیری و محبت و خودشکوفایی نخواهد داشت .

 در صورتی که به این نیازها رسیدگی شده و ارضا شوند، سلامت حفظ می‌شود و فرد فرصت دارد تا در مورد نیازهای سطوح بالاترش تلاش کند ولی

اگر این نیازها نادیده گرفته شوند، شخص درصدد برآورده کردن نیازهای فیزیولوژیک (تشنگی، گرسنگی و میل‌جنسی) بر‌می‌آید و به نیاز‌های سطوح

بالاترش (احترام، امنیت و خود‌شکوفایی) توجهی ندارد.

به هر صورت، رفتار انسان به وسیله نیاز‌ها هدایت و کنترل می‌شود. این حالت، وضعیت اغلب افراد را در فرهنگ مرفه و صنعتی امروز توصیف

می‌کند. افراد طبقه متوسط به ندرت به فکر ارضای نیازهای بقای خود هستند. در فرهنگ‌هایی که مردم به فکر نیازهای بنیادین برای زنده ماندن

هستند ،نیازهای فیزیولوژیک به عنوان نیروی برانگیزنده تاثیر بیشتری بر فرد دارند؛ چون نیازی که ارضا شده دیگر رفتار را برانگیخته نمی‌کند.

بنابراین نیازهای فیزیولوژیک، نقشی جزیی برای اغلب ما ایفا می‌کنند.

نیاز‌های ایمنی

خیلی از ما اوضاع قابل پیش‌بینی را به اوضاع نامعلوم ترجیح می‌دهیم. نظم را به هرج و مرج ترجیح داده و برای همین، برای آینده پس‌انداز می کنیم و به جای ریسک کردن سعی می‌کنیم در شغل امنی باقی بمانیم.

وضعیتی را در نظر بگیرید که جان و مال فرد در خطر است. در این وضعیت تنهانیروی جهت‌دهنده رفتار حفظ جان و مال است و حتی در موقعیت‌هایی که بحران اقتصادی شدید پیش می‌آید فرد به جای اندیشیدن و پیدا کردن راه مناسب برای برخورد با این بحران دست به اعمال خلاف هم ممکن است بزند؛ چه رسد به اینکه به فکر تعلق‌پذیری و محبت، احترام و یاخودشکوفایی باشد.

این فرد باید ابتدا امنیت داشته باشد تا احساس نیاز به محبت در او به وجود آید.

تصور شخصی که به وسیله دشمن بمباران می‌شود و باید برای رهایی از این مخمصه چاره‌ای بیندیشد و در عین حال در جستجوی محبت و احترام و خودشکوفایی باشد، دور از عقل است . البته مزلو معتقد بود که نیاز به امنیت و ایمنی برای کودکان و بزرگسالان روان‌رنجور مهم است و

بزرگسالانی که از لحاظ هیجانی سالم هستند، معمولا نیازهای ایمنی خود را ارضا کرده‌اند

 در کودکان نیاز به ایمنی آشکارتر است چون وقتی امنیت آنها مورد تهدید قرار می‌گیرد، فوری واکنش نشان می‌دهند و افراد روان‌رنجور هم به طور وسواسی از موقعیت‌های جدید دوری می‌کنند. با این حال، نیازهای ایمنی برای بزرگسالان به‌هنجار به اندازه کودکان یا افراد روان‌رنجور نیرویی برانگیزنده نیستند.

نشانه آشکار دیگری از نیازهای ایمنی در کودکان ترجیح آنها برای دنیایی منظم و قابل پیش‌بینی است. آزادی و آسان‌گیری افراطی به بی‌نظمی ‌منجر می‌شود. این وضعیت احتمالا اضطراب و ناامنی در کودکان به وجود می‌آورد زیرا امنیت آنها تهدید می‌شود.

 مقداری آزادی باید حتما به کودکان داده شود ولی فقط در محدوده توانایی آنها برای کنار آمدن با زندگی. این آزادی باید توام با راهنمایی باشد زیراکودکان هنوز قادر نیستند رفتار خود را هدایت کنند و پیامد‌های آن را درک نمایند .

مزلو می‌گوید: «اگرچه بزرگسالان به‌هنجار نیازهای ایمنی خود را ارضا کرده‌اند ولی امکان دارد که این نیازها هنوز بر رفتار آنها تاثیر داشته

باشند .»

بهمین جهت افراد سعی می‌کنند راه‌های پیشگیری از عدم امنیت را انجام دهند تا از زندگی قابل پیش‌بینی و قابل کنترل بهره‌مند شوند و اگر نیازهای فیزیولوژیک و امنیتی برآورده شود، شخص در طلب نیازهای تعلق‌پذیری و محبت خواهد بود.

. . .

نگارش یافته توسط Rad   

هفته نامه سلامت88.7.16

 روانپژوه

تصویر جام جم انلاین  : آرشیده شاهنگی