تو مرا زمزمه فردا کن
تو مرا سهم اقاقیها کن
تا من ازشعر بگویم
شعر هم از غم من
تا من از عشق بگویم
عشق هم از دل من
که سحر بال گشاید
غم فردا برود
گل احساس بروید
شعر تا عشق به کام است بماند
قلبها راهی فردا باشد
ترانه جوانبخت
تقویت اعتماد به نفس کودکان
مارک تواین گفته است: «انسان آرامش نخواهد داشت مگر آنکه خودش را قبول داشته باشد».
این نکته را نیز باید خاطرنشان کرد که از تمجید و تشویق خارج از اندازه و ایجاد احساس توانایی کاذب نیز باید پرهیز کرد، چرا که اینگونه تعریف وتمجیدهای اغراقگونه از جانب والدین و مربیان کودکان را به سوی قبول اینگونه گفتارها و ستایشهای غیرمنطقی و در نتیجه خودباوری نابجا و غرور کاذب سوق میدهد .انتقاد و سرزنش بیش از حد کودکان بهخصوص در سالهای تکوین شخصیت نیز میتواند، رشد اعتماد به نفس آنان را به مخاطره اندازد . سرزنشهای مکرر، عواقب نامطلوبی دارد .
انتقادهای مداوم و منفی این احساس را در کودک میپروراند که « من فرد ناتوانی هستم و هیچ کاری از عهده من ساخته نیست و همیشه کارهایم اشتباه از آب در میآید
یکی دیگر از مواردی که شخص تصویر ذهنی نامناسبی از خود میسازد، نیاز به کامل بودن است . کودک هنگامی که بهطور کامل به رؤیاهای خود دست نمییابد ، فکر میکند شکست خورده است، درصورتی که ممکن است به موفقیتهای شایانی دست پیدا کرده باشد. در این مورد میتوان به دانشآموزی اشاره کرد که در کلاس، شاگرد سوم یا چهارم میشود، ولی فکر میکند که در درس و امتحان شکست خورده است. در اینجا راهکارهایی که باید برای افزایش اعتماد به نفس کودکان و نوجوانان رعایت شود، ذکر میشود:
- همیشه به یاد داشته باشید که او یک کودک است و از او به اندازه سن، هوش، توانایی و مهارتهایش انتظار داشته باشید، از طرف دیگر به تفاوتهای فردی او توجه کنید و هرگز او را با سایر کودکان مقایسه نکنید.
- همیشه به او گوشزد کنید که در هر شرایطی حتی در شرایط بسیار سخت و ناگوار، مراقب او هستید و در برابر اتفاقات نامناسب از او حمایت خواهید کرد.
- محبت خود را به کودک نشان دهید و بگویید که به او افتخار میکنید.
- به کودکتان اجازه دهید تا عقایدش را با شهامت بیان کند و از ابراز نظر خود واهمهای نداشته باشد. به بیان نیازها و احساسهای او گوش فرا دهید.
- به کودک خود اجازه تصمیمگیری بدهید و به او کمک کنید تا روی تصمیم خود ثابت قدم بماند و عواقب احتمالی آن را نیز بپذیرد، به او بفهمانید که برخی از پیامدها خوب و برخی بد هستند، مهم این است که بیاموزد با تغییرات سازگاری پیدا کند.
- او را در برخی از کارها مشارکت دهید و از او بخواهید که برای پیدا کردن راهحل با شما تبادلنظر کند و استقلال او را هرگز فراموش نکنید، زیرا استقلال و اعتماد به نفس ارتباط عمیقی با یکدیگر دارند.
- کودک را نه تنها برای کار خوبی که انجام داده است، بلکه برای تلاشهایش تشویق کنید.
- به فرزند خود مهارتهای سازگاری را بیاموزید، فرصتهای مناسب برای او فراهم کنید تا فعالیتهای مورد علاقهاش را بیاموزد و دنبال کند.
- الگوی مثبتی برای کودک باشید. اضطراب و کم رویی پدر و مادر در کودک عدماعتماد به نفس ایجاد میکند، بهطور کلی رفتاری که میخواهید داشته باشد را از خود بروز دهید.
- باورهای غلط و افکار غیرمنطقی کودک را شناسایی کنید و آنها را تصحیح کنید و بهدنبال فرصتهایی باشید که تصویر جدیدی از کودک به او ارائه دهید و او را در موقعیتی قرار دهید که بتواند نسبت بهخود دید متفاوتی پیدا کند .
- کمالجویی بیش از حد نداشته باشید، اگر در همه کارها و فعالیتها حد نهایت و کمال را از کودک انتظار داشته باشید و هیچگونه انعطافی نداشته باشید، این کودک کوچکترین نقص و عیبی را غیرقابلقبول میداند و تمایل دارد که از همه لحاظ کامل باشد و چون هیچ کس کامل نیست، بنابراین هیچ وقت از کارهای خود راضی نمیشود .
- به فرزند خردسال خود اجازه دهید که خودش بازیهای مورد علاقهاش را انتخاب کند. برای او برنامهریزی نکنید و نظرات خود را تحمیل نکنید. در هر مورد، تصمیمگیری را بهعهده خود او بگذارید.
- احساسات منفی کودک را بپذیرید تا بتوانید آن را تغییر دهید. به جای اینکه با زورگویی او را از داشتن احساسات منفی منع کنید باید برایش محیطی فراهم کنید تا بتواند احساسات خود را ابراز کند ولی به روشی درست به او نشان دهیم که این احساسات واقعیت ندارد.
- توجه کودک را روی کاری که دارد انجام میدهد متمرکز کنید و تواناییهای او را هرگز ارزیابی نکنید، بلکه تلاش و جدیت او را تحسین کنید.
- از تنبیه و تهدید یا بیحوصلگی و عصبانیت با کودک اجتناب کنید، زیرا این موارد نگرانی کودک را افزایش میدهد.
- به کودک یاد بدهید که یک هدف واقعی که مناسب تواناییهایش باشد در نظر بگیرد. این هدفها نباید خیلی بزرگ و نه خیلی ساده و آسان باشند، به او کمک کنید تا برای رسیدن به آن هدف تلاش کند.
- اجازه دهید که کودک گاهی طعم شکست را بچشد تا بفهمد که کجای کارش اشتباه بوده است .
خانواده- اسماعیل برقی
منبع: همشهری آنلاین
به نقل از : سایت روانپژوه
انتخاب شعر از : محمد علی شیخی