عزت نفس کودکان و نوجوانان قسمت پایانی

 

.  .  .

هر بار که طلوع می‌کنی

دوباره رشد می‌کنم، می‌بالم به سوی تو،

مثل آفتابگردان‌های عاشق،

زرد با دانه‌های سیاه

هر بار غروب می‌کنی

می‌خوابم

جوری که هیچ نبینم حتی در خواب

.  .  .

لولی دیوانه: شالیز

http://shaliz.persianblog.ir/

 

 

عزت نفس کودکان و نوجوانان

 .  .  .

یکی از مهم‌ترین راه‌های پرورش عزت نفس در کودک القاکردن این موضوع به وی است که کودک، خود توانایی ارزیابی رفتار خود و نتیجه‌گیری صحیح از آن را دارد و قادر است نکات منفی رفتار خود را اصلاح کند .

کودک و نوجوانی که از سوی والدین ارزشمند شمرده شود و با انجام کارهای صحیح محول‌شده، تشویق شود، در نتیجه از عزت نفس بالایی برخوردار خواهد شد.
روانشناسان بر این باورند که کنترلی که والدین از کودک و نوجوان خود به عمل می‌آورند در عزت نفس وی مؤثر خواهد بود. این کنترل از 3 طریق اعمال می‌شود:

1) حمایتی که به اندازه تعادل باشد. (عدم‌افراط و تفریط)
2) گوشزد کردن نتایج اعمال کودک و نوجوان و راهنمایی غیرمستقیم
3) اعمال فشار، بدون تنبیه فیزیکی و جسمانی

اما گاه برخی والدین و بزرگسالان با اعمال فشارهای فیزیکی و روانی نا‌مناسب یا زدن
بر چسب‌هایی نادرست غیراخلاقی با تنزل حیثیت اجتماعی نوجوان، وی را به اطاعت از دستورهای خود وادار می‌کنند که این نوع کنترل تأثیری منفی در عزت نفس فرد خواهد گذاشت.

برچسب زدن نادرست به فرد یعنی اینکه گاه کودک یا نوجوان به‌طور ناخواسته عملی ناصحیح انجام می‌دهد و والدین یا دیگر اعضای خانواده او را با الفاظی چون تنبل، دست پا چلفتی، بی‌عرضه و... تنبیه می‌کنند. به کار بردن مداوم این الفاظ موجب تأثیرات سوء در ذهنیت فرد شده و احساس گناه و تقصیر زیاد موجب خواری نفس و سرشکستگی و کاهش عملکرد در فرد می‌شود و گاه موجب می‌شود که این نوع افراد برای جبران کمبودها و وانمود کردن اهمیت خود به دیگران، براساس بی‌ارزشی غلبه کرده و هیچ انتقادی را نپذیرفته و با کمترین انتقادی آشفته شده و به فردی مستبد و خود رأی تبدیل شوند.

ارزشیابی از خود که در دوره کودکی شامل شایستگی‌های درسی، توانایی بدن و... است در نوجوان جنبه‌های دیگری به‌خود می‌گیرد مثل: جاذبه‌های رمانتیک، صلاحیت‌های شغلی و... که در این میان خانواده و مربیان مدارس نقش عمده‌ای ایفا می‌کنند چرا که با حمایت متعادل می‌توانند ارزشیابی فرد از خود را به سمت و سوی صحیح سوق دهند.

اما نوجوانانی که بیش از اندازه، از سوی خانواده حمایت و کنترل می‌شوند فرصت و موقعیتی برای دست و پنجه نرم کردن با مسائل و مشکلات اجتماعی را پیدا نکرده و از عزت نفس پایینی برخوردار خواهند شد.

گاه در برخی از خانواده‌ها، نوجوان به‌خود جرأت و اجازه پیشنهاد و اظهار نظر در مورد برخی از برنامه‌ریزی‌ها و تصمیم‌گیری‌ها را نمی‌دهد و والدین نیز هیچ‌گونه اهمیتی به دیدگاه کودک و نوجوان نمی‌دهند، یا هر گاه نوجوان صحبت می‌کند، با تحقیر و سرزنش آنها روبه‌رو می‌شود.
پژوهشگران معتقدند که بین عزت نفس و ارتکاب جرم رابطه نزدیکی وجود دارد. نوجوانانی که مرتکب جرم می‌شوند از عزت نفس پایینی برخوردارند، چه بسا اعمال مجرمانه آنها یا برای اجتناب از احساس افکار خود یا نوعی جبران عزت نفس ضعیف آنان باشد و نزدیک‌شدن اینگونه افراد به افراد مشابه‌ خود راهی است که این فقر عزت نفس را جبران کند.
عزت نفس قوی، سپر حفاظتی مهمی در انجام رفتار صحیح در نوجوان خواهد بود.

سخن آخر آنکه به‌دلیل اهمیت و نقش مهمی که والدین، خانواده و مدارس در بالا بردن عزت‌نفس کودک و نوجوان دارند پیشنهادهایی در این مورد ارائه می‌شود:

1) توجه و اهمیت به شخصیت کودک و نوجوان
2) توجه و ارزش دادن به‌نظر و پیشنهاد فرزندان در خانه
3) عدم‌تنبیه و فشارهای بدنی و روانی نامناسب
4) عدم‌کاربرد الفاظ نادرست به کودکان و نوجوانان درصورت انجام کار نادرست
5) حمایت متعادل از کودک و نوجوان
6) عدم‌کنترل افراطی و محدودیت‌های زیاد در مورد کودک و نوجوان
7) تشویق و تأیید به موقع، در مورد انجام صحیح کارهای محول‌شده به کودک و نوجوان

 

 

نسرین دانایی

23 خرداد 1389  همشهری انلاین

 

/ 44 نظر / 8 بازدید
نمایش نظرات قبلی
پیام

زخمی بر پهلویم است و خون می چکد و خدا نمک می پاشد. من پیچ و تاپ می خورم و دیگران گمانشان که می رقصم! من این پیچ و تاب و این رقص را دوست دارم. زیرا به یادم می آورد که سنگ نیستم، چوب نیستم، که انسانم ... قدر هر آدمی به عمق زخم های اوست.

محمد رسول

سلام دوست عزیز ممنون از حضور پرمهر و لطف بی دریغتان طاعات و عباداتتون مورد پذیرش درگاه الهی.(اللهم عجل لولیک الفرج ) "خدایا ما را به بزرگی چیزهایی که داده ای آگاه و راضی کن تا کوچکی چیزهایی را که نداریم آرامشمان را بر هم نریزد. " منتظر حضور گرم و صمیمی شما هستم. "" التماس دعای فراوان ""[گل][گل][گل]

محمد رسول

سلام دوست عزیز با مطلب کوتاه و جدید دیگری در خدمتتون هستم. و هر چه زودتر منتظر قدوم شما عزیزان هستم. امام علی (ع) می فرمایند : " از گنج های بهشت: نیکی کردن و پنهان نمودن کار نیک و صبر بر مصیبت ها و نهان کردن گرفتاری ها (یعنی عدم شکایت از آنها) است. حضور همیشگی شما باعث افتخاره ماست.[گل][گل][گل]

بهرام

سلام دوست عزيز از حضورت ممنون موفق باشيد بهرام[گل][گل][گل]

بهرام

دوست خوبم از حضورت ممنون شاد زي بهرام[گل][گل][گل]

بهرام

سلام از حضورت ممنون حق با شماست بهرام [گل][گل][گل]

برنا احمدی

سلام به نظر من مقالتون جامع و درسته چون این عزت نفس هم میتونه کاذب باشه که نتیجش نرسیدن فرد به تعالیه و میتونه درست هدایت بشه که اون وقت مسیر درست رو میتونه با همین عزت نفس پیدا کنه نمونش یکی از دوستانم که والدینش آنقدر در دوران کودکی و نوجوانی ازش قدرت هر اظهار نظری رو گرفتن و اینقدر بهش مسائل فکری خودشونو بهش القا کردن که آخرش این دوسته ما وقتی وارد جامعه شد با اون که از یک خانواده فرهنگی بود به دلیل نداشتن همین عزت نفس به اعتیاد و اختلاس افتاد و چندی بعد خودکشی.واقعا من فکر میکنم این مقاله حرف دل خیلی ها که حالا بزرگ شدن باشه و امیدوارم همه به روزی برسیم که اعتدال در تربیت و زندگی رو بتونیم رعایت کنیم.ممنون

اکبر

سلام دوست خوبم وبلاگ جدیدترین جوک ها و اس ام اس ها به روز شد منتظرحضور شما دوست عزیز هستم ضمن این که ما علاقه مند به تبادل لینک با شما هستیم نظر شما چیه؟ جدیدترین جوک ها و اس ام اس ها اکبر newjokee جدیدترین جوک ها و اس ام اس ها